استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٠ - احكام وامها

فروش اقساطى، اقدام به پرداخت وام جهت خريد جهيزيّه مى‌نمايد. آيا هنگام عقد قرارداد و پرداخت وام بايد نوع كالا و مبلغ آن دقيقاً مشخّص و محرز گردد، يا صرف بيان خريد جهيزيّه بدون ذكر نام كالا كافى است؟

جواب: تعيين نوع كالا لازم نيست.

سؤال ١٣٤١- برخى از بانكها وام مسكن مى‌دهند ولى با توجّه به اين كه وام اعطايى غالباً براى خريد خانه كفايت نمى‌كند، بين مردم مرسوم شده كه در معامله‌اى صورى با دوستان و خويشان، مسكن آنها را مى‌خرند و وام مورد نظر را مى‌گيرند. آيا اين كار جايز است؟

جواب: با توجّه به اين كه اين كار بر خلاف مقرّرات بانك مى‌باشد، جايز نيست.

سؤال ١٣٤٢- شخصى به ديگرى وام مى‌دهد، و هيچ گونه شرطى در رابطه با سود مطرح نمى‌كند. امّا بعد از اين كه پولش را پس مى‌گيرد، به شكل واضح يا تلويحاً اشاره مى‌كند، كه خوب بود سودى پرداخت مى‌شد، آيا در اين صورت و بدون اين كه وام‌دهنده عددى را معيّن نمايد، و فقط به خاطر اين كه گله و ناراحتى خود را ابراز كرده، وام‌گيرنده مجاز است مبلغى به او بدهد؟ آيا اين پول در حكم ربا نيست؟

جواب: با توجّه به اين كه شرطى نكرده‌اند، و مطلب تنها به صورت گله مطرح شده، و الزامى در كار نبوده، اشكالى ندارد.

سؤال ١٣٤٣- عدّه‌اى از مؤمنين (مثلًا ٢٠ نفر) توافق مى‌كنند كه در راستاى مساعدت به همديگر، و حلّ مشكلات مالى، به صورت سرانه هر ماه مبلغ مشخّصى را يك جا جمع‌آورى نموده، و آن را به قيد قرعه در اختيار يكى از اعضا به صورت وام قرض الحسنه بگذارند، و براى اين كه كلّيّه اعضاء بتوانند از امتياز اخذ وام بهره‌مند گردند، مى‌بايست ٢٠ ماه متوالى مبلغ مقرّر توافقى را بپردازند. در نتيجه افرادى كه موفّق به اخذ وام مى‌گردند مبلغ مقرّر شده را در هر ماه تحت عنوان قسط وام، و ديگر افراد مبلغ مذكور را برابر توافق قبلى جهت جمع‌آورى و ارائه وام به هر كسى كه قرعه به نام وى اصابت نمايد، پرداخت مى‌كنند. در نتيجه يك نفر در