استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٦ - ٣- ديه بينى

شكستن استخوان هر عضوى كه براى آن عضو ديه معيّنى است، خُمس آن مى‌باشد، و اگر معالجه شود و بدون عيب گردد، ديه آن ٤٥ ديه شكستن آن است ...»، و مادّه ٣٨٢ همان قانون، مبنى بر اين كه: «اگر با شكستن، يا سوزاندن، يا امثال آن، بينى را فاسد كنند، در صورتى كه اصلاح نشود، موجب ديه كامله است، و اگر بدون عيب جبران شود، ديه آن يك صد دينار مى‌باشد» و نظر به رويّه حاكم در اكثر محاكم، كه هرگاه بينى در اثر صدمات عمدى يا غير عمدى صرفاً دچار شكستگى شود، احتساب ديه را خارج از قاعده كلّى ملحوظ در مادّه ٤٤٢ قانون مجازات اسلامى دانسته، و مستند به مادّه ٣٨٢ قانون مذكور، جانى در صورت اصلاح شكستگى، محكوم به پرداخت يك صد دينار مى‌گردد، و در صورت عدم اصلاح، يك ديه كامله منظور مى‌گردد. در حالى كه به نظر مى‌رسد موضوع اين مادّه فساد بينى مى‌باشد، و شكستن، يا سوزاندن، يا امثال آن به عنوان اسباب فساد بينى مطرح گرديده، نه از مصاديق آن. لذا با عنايت به ابهام در مفهوم و مصاديق فساد بينى، بفرماييد:

اوّلًا: منظور از فساد بينى به طور مشخّص چه مى‌باشد؟ و چگونه جبران مى‌گردد؟

ثانياً: ديه شكستن بينى در صور مختلف چه مقدار مى‌باشد؟

جواب: اوّلًا: منظور از فساد بينى آن است كه بر اثر عفونتِ جنايت، يا پاشيدن اسيد، يا مانند آن، كلّ بينى از بين برود. ثانياً در صورت فساد كامل، ديه كامله دارد، و در صورت شكستن و فساد ناقص، اعمّ از اين كه جبران شود يا نشود، رجوع به ارش خواهد شد.

سؤال ١١٩٩- با توجّه به نظرات فقهاى بزرگوار شيعه مبنى بر اين كه: «اگر با شكستن يا سوزاندن يا امثال آن بينى فاسد شود موجب ديه كامل است.» لطفاً بفرماييد: با عنايت به اين كه با پيشرفت علم پزشكى، امروزه شكستگى بينى به سادگى و با هزينه كم قابل درمان است، و معمولًا با شكستن بينى فاسد نمى‌شود، آيا بازهم ديه كامل بايد پرداخت، يا اگر بدون عيب ترميم شود، يكصد دينار بايد داد، يا