استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦١ - ٨- ديه پا

٢- تفاوت انگشت ابهام از نظر ديه با ساير انگشتان؛ معتقدان اين نظريّه گرچه بر سه دسته تقسيم مى‌شوند، و هر كدام در تعيين ديه ابهام و ساير انگشتان نظرى را برگزيده‌اند؛ ولى همگى بر متفاوت بودن ديه ابهام با غير آن اتّفاق نظر دارند.

با عنايت به اين كه در عصر حاضر، مشاغل متحوّل و دگرگون شده، و اشخاصى كه دچار آسيب در ناحيه انگشتان شده، و داراى مشاغلى چون جرّاحى و خطّاطى و مانند آن هستند، صدمه وارده، به شغل آنها آسيب جدّى مى‌رساند، لطفاً بفرماييد:

الف) آيا مى‌توان گفت، تفاوت مطرح شده در معتبره ظريف (ميان ابهام و ساير انگشتان) به خاطر تفاوت در ميزان كارآيى آنهاست؟

جواب: مشهور و معروف عدم تفاوت انگشتان است. و به فرض تفاوت داشته باشد، مسأله كارآيى و فن‌آورى جنبه حكمت دارد؛ نه علّت.

ب) بر اين اساس، آيا مى‌توان از انگشت ابهام الغاى خصوصيّت كرد و اين تفاوت را در مورد ساير انگشتان نيز تعميم داد؟ يعنى ديه خسارت وارده بر انگشتان را با توجّه به اهميّت شغل و ارزش هر انگشت تعيين كنيم؟

جواب: اگر قياس منصوص العلّه بود، اين سخن صحيح بود؛ ولى با توجّه به اين كه حكمتِ حكم است نه علّت آن، اين تسريه صحيح نيست.

٨- ديه پا

سؤال ١٢١١- در پاسخ سؤالى در مورد شكستگى دو استخوان ساق يك پا، مرقوم فرموديد: «هر كدام از استخوانها ديه مستقلّى دارد.» آيا هر كدام از استخوانهاى فوق الاشعار يك پنجم ديه پا را (در صورت معيوب بودن) دارد، يا كمتر از يك پنجم؟

لطفاً مقدار ديه را مرقوم فرماييد.

جواب: ديه مزبور تقسيم به دو استخوان مى‌شود؛ يعنى هر كدام نصف ديه شكستن استخوان پا را دارد.

سؤال ١٢١٢- پاى شخصى در تصادف آسيب‌ديده، بدين جهت مجبور شده‌اند آن را قطع كنند، آيا ديه دارد؟