استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٠ - فصل چهلم احكام شهادت

معاشرت داشته باشد، و كار خلافى از او نبيند، عدالتش ثابت مى‌شود.

سؤال ٨٦٠- طريقه حقوقى اثبات عادل بودن يك شاهد چيست؟ و مزكِّى كيست؟

جواب: طريقه حقوقى آن اين است كه شخص مورد اعتمادى با او معاشر باشد، و كار خلافى از او نبيند، يا در محيط خود معروف به پاكى و تقوى باشد.

مزكّى فرد مورد اعتمادى است كه از اين امور درباره كسى خبر دهد، و او را توثيق و تعديل كند.

سؤال ٨٦١- گفته شده: «در مواردى كه اطّلاع مردان بر يك موضوع مشكل است، شهادت زنان به تنهايى مقبول است.» لطفاً بفرماييد محدوده اين حكم چيست؟

مثلًا شهادت زنان در خصوص قتل عمد در يك حمّام زنانه، چه چيزى را ثابت مى‌كند؟ يا اگر زنان شهادت دهند كه فردى جنين زنى را عمداً ساقط كرده، و ضمناً موجب مرگ خود زن هم شده، چه چيزى ثابت مى‌شود؟

جواب: حكم مزبور شامل اين گونه موارد نمى‌شود؛ بلكه منظور امورى است كه به طور طبيعى فقط به وسيله زنان ثابت مى‌شود.

سؤال ٨٦٢- در عرف عشاير رسم بر اين است كه اگر فاميلى قصد درگيرى و نزاع با فاميل ديگرى داشته باشد، و بخواهد از طرف مقابل كسى را بكشد، يا حتّى مجروح نمايد، با كليّه افراد فاميل خود مشورت نموده، و آنها را در جريان موضوع قرار داده، و سپس هم قسم مى‌شوند، و چنين جرمى را انجام مى‌دهند. با عنايت به مقدّمه فوق به سؤال زير پاسخ دهيد: مقتول با كسانى بر اثر كينه و دشمنيهاى قبلى اختلاف داشته، حتّى چندين مورد ضرب و جرح بين فاميل مقتول و آنها به وجود آمده، و بارها مقتول توسّط اين فاميل مورد آزار و اذيّت و تهديد و ارعاب قرار گرفته بود، تا اين كه شبانه دو نفر از آنها به منزل وى حمله كرده، و او را جلوى چشم زن و فرزندان خردسالش به قتل رسانده، و متوارى مى‌شوند! زمانى كه مقتول هنوز جان داشت، عمويش بر بالين او حاضر مى‌شود. مقتول به عمويش مى‌گويد: «فلانى مرا با اسلحه مجروح نموده است.» و از طرفى دو سه نفر از فاميل قاتل (برادر و پسر عموى قاتل) شهادت داده‌اند كه قاتل اين كار را انجام نداده است. آيا شهادت فاميل قاتل،