استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٦ - ب) كپىرايت

كامپيوترى دارم. توضيح اين كه: برنامه‌هاى كامپيوترى اعم از فيلم، برنامه‌هاى آموزشى و سرگرمى، كه امروزه ساخته مى‌شود، آنها را روى قطعه‌اى به نام، و يا ديسكت كامپيوترى پياده مى‌كنند. و شخص با صرف هزينه‌اى بعضاً گزاف اقدام به ساختن برنامه كامپيوترى مى‌نمايد. پس از ساختن برنامه، شخص برنامه ساز به چند صورت ممكن است عمل كند:

الف) روى خود برنامه كارى انجام مى‌دهد، كه به اصطلاح برنامه قفل شود، و نتوان از آن كپى برداشت، و فقط با اصلى بتوان از برنامه استفاده كرد. امّا جديداً با يك سرى ترفندها مى‌توان قفل را شكست، و از اصلى كپى كرد.

ب) بر روى برنامه قفل نگذارد، امّا اعلام دارد كه حقّ چاپ و تكثير ممنوع است.

ج) نه قفل بگذارد، و نه اعلام كند كه چاپ و تكثير ممنوع است، و به عبارتى اعلام موضع نكند. با توجّه به اين توضيحات لطفاً بفرماييد:

١- آيا شخص برنامه ساز مى‌تواند چنين حقّى را از خريدار يا ديسكت سلب كند؟ و در صورتى كه جواب مثبت است، آيا اين حق فقط براى برنامه ساز مسلمان است، يا غير مسلمان و مجهول المذهب نيز همين حكم را دارد؟

جواب: كسى كه برنامه‌اى را مى‌سازد بدون رضايت او نمى‌توان از آن كپى كرد، مگر اين كه از كفّار حربى باشد.

٢- آيا مى‌توان گفت: «اگر براى استفاده شخصى باشد اشكال ندارد؛ اما اگر گپى‌بردارى را منبع كسب خود قرار دهد اشكال دارد.»؟

جواب: فرقى نمى‌كند.

٣- آيا نوار كاست و نوارهاى ويدويى، حكم هاى كامپيوترى را دارند؟

جواب: آرى نوار كاست و ويدئو نيز حكم بالا را دارند.

ج) حقّ الاختراع‌

سؤال ١٥٥١- آيا مخترع نسبت به اختراع خود داراى حقّ خاصّى است، به گونه‌اى كه ديگران نتوانند از آن الگوبردارى و مونتاژ نمايند؟