استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩١ - اوراق بهادار

كسب، به مغازه رونق داده، و اعتبارى براى مغازه تحصيل مى‌نمايد. آيا مستأجر مى‌تواند پس از اتمام مدّت اجاره، ثمره كار و تلاش خود را به رايگان به موجر ندهد، و با توجّه به رونق حاصله، از صاحب مغازه مبلغى تقاضا كند؟

جواب: اگر از اوّل در عقد اجاره چنين شرطى كرده باشند جايز است؛ در غير اين صورت جايز نيست.

سؤال ٥٣٦- آيا حقّ كسب و پيشه كه اين روزها مطرح است، و دادگاهها مالكين را ملزم به پرداخت وجهى تحت اين عنوان به مستأجرين مى‌كنند، مشروعيّت دارد؟

جواب: دليلى بر مشروعيّت آن نداريم؛ هر چند بهتر آن است كه طرفين با هم مصالحه كنند.

اوراق بهادار

سؤال ٥٣٧- امروزه علاوه بر سهام، اوراقِ بهادارِ ديگرى در اغلب بورسهاى بين المللى دنيا معامله مى‌شود. انگيزه اصلىِ ايجادِ سايرِ اوراق توسّط مهندسان مالى را مى‌توان ايجاد تنوّع در فرصتهاى سرمايه‌گذارى، و جذّابيّت اين نوع سرمايه‌گذارى‌ها، كه فوايد ارزنده‌اى را براى جامعه به ارمغان مى‌آورد، دانست.

يكى از انواع اين اوراق، «اختيار معامله» است. كه به «اختيار معامله خريد» و «اختيار معامله فروش» تقسيم مى‌شود. غالباً همه سرمايه‌گذارى‌ها با عامل «ريسك» يا «مخاطره» همراه مى‌باشد، كه طبعات گوناگونى دارد. امّا مخاطره‌اى كه سرمايه‌گذار در اوراق بهادار با آن رو به رو است، عدم ثبات قيمت (افزايش، يا كاهش نامطلوب قيمت اوراق) است. براى جبران اين خطر همانند قرار داد بيمه، (كه شخص براى فرار از خطر حادثه و تصادف، خودروى خود را بيمه مى‌نمايد، و با پرداخت مبلغى به عنوان حقّ بيمه ريسك ضرر احتمالى ناشى از حادثه رانندگى را در آينده نامعلوم به بيمه‌گر منتقل مى‌نمايد.) با انعقاد قراردادى به نام اختيار معامله، و با پرداخت مبلغى به عنوان «حق شرط» خود را در مقابل آن، بيمه مى‌نمايد. بر طبق اين قرار داد، اگر قيمت سهام در سر رسيد دو ماه ديگر مثلًا ٩٠٠