استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٤ - سؤالات ديگر مسائل قضايى

صورت رسيدگى، مبناى حكم قاضى، احكام اسلامى خواهد بود، يا مذهب يكى از اصحاب دعوى؟ در صورت اخير، اگر اصحاب دعوى داراى اديان يا مذاهب مختلف باشند، ملاك حكم قاضى مذهب كدام يك از آنان خواهد بود؟

جواب: حاكم شرع مزبور مى‌تواند طبق مذهب شيعه، يا طبق مذهب آنها در ميان آنان حكم كند. و اگر مذهب آنها مختلف است، طبق شيعه قضاوت مى‌كند.

سؤال ٤٣٨- اگر دو نفر با هم اختلافى داشته باشند، و هر كدام طبق فتواى مرجع تقليدش حق با او باشد، آيا در اين صورت براى قطع مادّه نزاع مى‌توان به حاكم غير شرعى رجوع كرد؟

جواب: آنها بايد در نزاع خود به حاكم شرعى رجوع كنند. و او طبق نظر خود حكم مى‌كند، و براى طرفين پذيرش آن لازم است.

سؤالات ديگر مسائل قضايى‌

سؤال ٤٣٩- با عنايت به اين كه تقديم دادخواست به دادگاه‌ها از طرف مدّعى مستلزم مخارج زيادى، از قبيل هزينه تمبر دادرسى، هزينه كارشناسى، هزينه تهيّه وسيله اجراى معاينه محلّ، و مانند آن مى‌باشد، آيا دادگاه مى‌تواند (در صورت وارد تشخيص دادن اصل دعواى خواهان،) علاوه بر اصل موضوع، حكم به محكوميّت مدّعى عليه نسبت به پرداخت هزينه‌هاى مزبور بنمايد؟

جواب: اگر راه گرفتن حقّ منحصر به مراجعه به دادگاه بوده، حق دارد هزينه‌هاى مزبور را نيز بگيرد.

سؤال ٤٤٠- كتابهاى فقهى، كه دلالت بر وجود نوعى هيأت منصفه و يا شبيه آن، در پاره‌اى از محاكم رسيدگى به دعاوى در دوره‌هايى از تاريخ قضاى اسلامى داشته باشد، كدامند؟ چنانچه نمونه‌هاى تاريخى از برگزارى جلسات محاكمه با حضور فضلا و اهل علم كه در محضر قاضى تشكيل شده سراغ داريد، به آنها اشاره نموده، و منبع آن را مشخص فرماييد.

جواب: مرحوم محقّق در كتاب شرايع، كتاب القضاء به اين مسأله اشاره كرده،