استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٧ - د) حقّ همسايه

جواب: آرى، اختراع نيز با شرايط خاصّى در عرف عقلا، حقوقى براى مخترع مى‌آورد كه رعايت آن شرعاً واجب است.

د) حقّ همسايه‌

سؤال ١٥٥٢- احداث درب به سمت ملك غير، در ملك و ديوار اختصاصى، امّا بدون قصد عبور از ملك غير، چه حكمى دارد؟ در صورتى كه قصد عبور داشته باشد، آيا مى‌توان مالك را فقط به عدم عبور (مثلًا با گذاشتن مانع) ملزم نمود، يا مى‌توان وى را به قلع درب احداثى الزام كرد؟ در اين صورت هزينه قلع آن در، و ترميم ديوار بر عهده كيست؟

جواب: جايز نيست، و بايد به طور كلّى بسته شود، و هزينه آن بر عهده كسى است كه در را نصب كرده است.

سؤال ١٥٥٣- زيد و عمرو هر دو خانه مستقلّى دارند، ولى ديوار اين خانه‌ها در يك سمت مشترك است. اكنون زيد قصد دارد خانه خود را بكوبد و از نو بسازد. لطفاً در اين مورد به سؤالات زير پاسخ دهيد:

١- اگر بر اثر اين كار خسارتى به ساختمان عمرو وارد شود، آيا زيد ضامن خسارت وارده مى‌باشد؟

٢- آيا زيد حقّ دارد براى استيفاى حقّ خود بدون اجازه و رضايت همسايه در ديوار مشترك تصرّف كند؟

جواب: پايه‌هاى مشترك، كه سقف هر دو خانه روى آن قرار دارد، متعلّق به هر دو مى‌باشد، و به صورت مشاع است، و بايد با رضايت يكديگر در آن تصرّف كنند. و اگر مى‌خواهند حق خود را جدا نمايند، با توافق طرفين صورت گيرد، و چنانچه در نحوه بهره‌گيرى براى بازسازى، اختلافى پيش آيد، بايد با نظر دو كارشناس مورد اطمينان عمل شود.

سؤال ١٥٥٤- اگر صاحب ملكى، از ملك خودش، براى رفتن به پشت بام، يا بهار خواب ملك خود درى باز كند، چه حكمى دارد؟ آيا تحصيل رضايت همسايه لازم است؟