استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٠ - شجاج

جواب: هر يك از جراحات يك ديه دارد، ولى توجّه داشته باشيد اينجا از نوع نافذه و جائفه نيست؛ بلكه غالباً داميه است. هر چند بهتر آن است كه با يكديگر مصالحه كنند.

سؤال ١٢٧٨- اگر شخصى در نزاعى با خودكار به دست ديگرى بزند. به طورى كه مقدارى از پوست دستش كنده شود و خون بيايد، چه حكمى دارد؟ ناگفته نماند نمى‌دانم چقدر از پوست دست وى جراحت ديده، فقط مى‌دانم كه پوستِ دستش كنده شده، و خون آمده است. و اصلًا از شخصى مجنىّ عليه و فاميلهايش اطّلاعى ندارم، تا حلاليّت طلب كنم.

جواب: اين جراحت داميه نام دارد، و ديه آن در غير سر و صورت نصف قيمت يك شتر است، و در صورتى كه به مجنىّ عليه دسترسى نداريد، ديه‌اش را به نيّت او به فقيرى صدقه مى‌دهيد؛ مگر اين كه يقين داشته باشيد كه او از شما راضى شده است.

سؤال ١٢٧٩- در نزاعى با پاشنه چكش به صورتِ شخصى زده‌ام. نمى‌دانم صورتِ شخص مجروح، سرخ شده است، يا كبود يا سياه، و اصلًا به آن شخص و ورثه و بستگانش دسترسى ندارم، و بعد از اين هم نخواهم داشت. خواهشمندم ديه آن را بيان فرماييد.

جواب: حدّ اقل ديه در اينجا ديه سرخ شدن است، كه ١٥ مثقال طلاست. (مثقال شرعى حدود ١٨ نخود است، و مثقال معمولى ٢٤ نخود. بنابراين، اگر به حساب مثقال معمولى باشد ١٤ از آنچه در بالا گفتيم كم مى‌شود.)

سؤال ١٢٨٠- چنانچه در اثر ضربه‌اى در پلك تحتانى و فوقانى كبودى ايجاد شود، آيا جانى بايد سه دينار به مجنىّ عليه بدهد، يا شش دينار؟

جواب: اگر كبودى متّصل واحدى بوده باشد، يك جنايت محسوب مى‌شود. و اگر دو كبودى جداگانه از هم باشد، دو جنايت حساب مى‌شود.

سؤال ١٢٨١- جراحتى كه به اعضاى درونى انسان وارد شود بر اساس نوع عضو آسيب‌ديده در داخل بدن، متفاوت است. در حالى كه ديه در تمام موارد آن در حدّ