استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٨ - موجبات ضمان

آيا مجنىّ عليه در موقعيّت‌هايى نظير موارد ١ و ٣ و ٤ مى‌تواند خسارات زير را از مجرم مطالبه نمايد:

الف) خسارات معنوى از بابت اضطراب و تأثّر ايجاد شده.

ب) خسارات مادّى، مانند هزينه بيمارستان در صورت بسترى شدن مجنىّ عليه به علّت آسيب‌هاى جسمى ناشى از شدّت هيجان وارده، يا مثلًا جراحات ناشى از جرم ناقص.

ج) خسارات معنوى، از بابت ايجاد نقص يا عيب دائمى در مجنىّ عليه به علّت شدّت هيجان وارده (مثل لرزش دائمى دست).

جواب: در مواردى كه جرم حاصل نشده، و اثر اضطراب موقّتى بوده، حاكم شرع مى‌تواند، مجرم را به خاطر انجام افعال مزبور تعزير كند. و در مواردى كه آثار اضطراب به صورت لرزش و مانند آن باقى مانده، در بعضى از موارد ديه، و در بعضى موارد ارش دارد. و در مواردى كه جنايت به صورت ناقص وارد شده، ديه خاص خود را دارد. و اگر هزينه ضرورى درمان بيش از ديه باشد، مجنىّ عليه مى‌تواند مازاد را از جانى بگيرد.

سؤال ١١٢٢- نظر مبارك در خصوص مبناى فقهى بند سوّم مادّه ٥٩ قانون مجازات اسلامى مبنى بر اين كه:

«حوادث ناشى از عمليّات ورزشى، مشروط بر اين كه سبب آن حوادث نقض مقرّرات مربوط به آن ورزش نباشد، و اين مقرّرات هم با موازين شرعى مخالفت نداشته باشد جرم محسوب نمى‌شود.» كه به عنوان يكى از عوامل موجهه جرم شناخته شده است (يعنى تحت آن شرايط يك فعل از حالت جرم بودن خارج مى‌شود،) چه مى‌باشد؟ مثلًا در ورزش فوتبال يك بازيكن به توپ ضربه‌اى مى‌زند، كه به صورت بازيكن ديگر اصابت كرده، و منتهى به جراحت يا شكستگى مى‌گردد؛ ولى قوانين و موازين آن ورزش رعايت شده، و در نتيجه طبق قانون مذكور جرم نمى‌باشد. نظر حضرتعالى چيست؟

جواب: دليل مسأله اين است كه هنگامى كه افراد وارد بازى مى‌شوند عملًا از