٢٩١٣.شرح نهج البلاغة، ابن ابى الحديد : هنگامى كه زيد بن على در سال ١٢٢ ق ، و در دوران خلافت هشام بن عبد الملك ، كشته شد ، ... فضل بن عبد الرحمان ، در قصيده اى طولانى ، چنين گفت: {٠ ... كجايند كشته هاى ما كه به آنها ، ستم روا كرديد و آن گاه ، ظالمانه ، آنها را كُشتيد؟ ٠} {٠ هاشم را به ما برگردانيد و ابو يقظان و ابن بُدَيل و ديگران را باز گردانيد ٠} {٠ و نيز [كسانى را كه] از بنى هاشم در طَف، در روزِ حسين عليه السلام كشته شدند و حسين را به ما برگردانيد. ٠} {٠ عمرو [صَيداوى] و بِشر [حَضرَمى] و كسانى كه با آنها ، در بيابان ، كشته شدند و دفن نشدند، كجايند؟ ٠} {٠ عامرِ [عبدى] را برگردانيد و زُهَير [بن سليم] را به ما پس دهيد. آن گاه ، عثمان [بن على] را و سپس مردانِ پُرعزمِ ما را بر گردانيد. ٠} {٠ و حُر را برگردانيد و پسر قَين را و گروهى را كه پس از گذر از صفّين ، [در كربلا] كشته شدند. ٠} {٠ و هانى را برايمان برگردانيد و مُسلمِ و ساير مردان مسئوليت شناسِ ما را باز گردانيد. ٠} {٠ هرگز نمى توانيد آنها را برايمان برگردانيد و ما نيز جز برگرداندن آنها هيچ چيزى را از شما نمى پذيريم [و هميشه ميان ما و شما ، جنگ خواهد بود] . ٠}

[١] فضل بن عبد الرحمان بن عبّاس بن ربيعة بن حارث بن عبد المطّلب بن هاشم بن عبد مناف، شاعر بود و به سال ١٢٩ يا ١٢٨ ق، در گذشت. در الأعلام، چنين آمده است: وى، حدود سال ١٧٣ ق، در گذشت. هنگامى كه هارون الرشيد، در پىِ يافتن و در بند كردن بنى هاشم بود، او پنهان شد. در معجم الاُدباء مرزبانى، آمده است: وى در زمان خود، سَرور و بزرگ بنى هاشم بود و از سادات و بزرگان و دانشمندان و شاعران آنها به شمار مى رفت. وى، اوّلين كسى بود كه در شهادت زيد بن على بن الحسين عليه السلام ، لباس سياه عزا به تن كرد و در رثاى وى، در قصيده اى بلند و زيبا، شعر گفت. شعر وى، از لحاظ ادبى، ملاك بوده و سيبويه، بِدان استشهاد مى كرده است.