دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥٩
فصل دوم : نمونه مرثيه هايى كه در قرن دوم ، سروده شده اند
٢ / ١
جعفر بن عَفّان طايى [١]
٢٩٠٩.مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى : جعفر بن عَفّان طايى ، در رثاى حسين عليه السلام ، چنين سروده است: {٠ هر كه هواى گريستن دارد، بر اسلام ، ناله سر دهد زيرا احكام آن ، تباه شد و حرامش حلالْ گرديد. ٠} {٠ حسين عليه السلام ، هدف نيزه ها قرار گرفت و شمشيرها ، پى در پى ، از خونش آشاميدند و سرانجام ، كُند شدند . ٠} {٠ در دل صحرا ، پيكرى پاره پاره ، رها شد و دسته هاى پرندگان ، در كنارش مأوا گزيدند و ماندند. ٠} {٠ امّتِ بد، آن گاه كه او فريادخواهى كرد ، به فريادش نرسيدند. عقل ها ، در كارِ اين امّت ، درمانده و متحيّرند. ٠} {٠ آرى! آنها نور وجودشان را با دست هاى خود ، از بين بردند. بنا بر اين ، آن دست ها، سالم مباد و چُلاق باد! ٠} {٠ خويشاوندى با پيامبر صلى الله عليه و آله را پاس نداشتند و با اين كار ، گام هايشان ، لغزيد و منحرف شد. ٠} {٠ امّتِ نياىِ او ، سوزِ مرگ را به وى چشانيدند و بدين ترتيب ، در سرزمين كربلا ، پايشان [از صراط حق] لغزيد. ٠} {٠ [خداوندِ] رحمان ، روان هاى آن مردم را مقدّس و گرامى ندارد هر چند براى خداوند ، به نماز ايستاده و روزه گرفته باشند؛ ٠} {٠ چرا كه با اين كار خود ، دختر پيامبر صلى الله عليه و آله را داغدار كردند، اگر چه [شهيدانْ] همگى ، مردانِ رزم و كارزار بودند ! ٠} {٠ آنها شادمان بودند؛ ولى مصيبت زده شدند، و حقّا كه آن مصيبت ها ، بس بزرگ و سِتُرگ اند . ٠}
[١] جعفر بن عَفّانِ طايى، سراينده مرثيه براى امام حسين عليه السلام است. ابن نديم، در يادكردشعراى شيعه گفته است: «مجموعه سروده هايش، دويست ورق مى شود» . مرزبانى نيز او را در شمارِ شاعران شيعه دانسته و گفته است: «او از شعراى كوفه بوده و اشعار فراوانى در موضوعات مختلف دارد». او در حدود سال ١٥٠ ق، در گذشته است.