دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩٢
و حافظ رجب بُرْسى حِلّى . شعر اين دوره ، بجز رثاى شهيدان و بازگو كردن مصيبت هاى كربلا ، داراى اين ويژگى هاست :
١. تحوّل در ناسزاگويى به بنى اميّه و بنى عبّاس
با تحوّلاتى كه در دوره پيشين از آنها ياد شد، ادبيات انتقام جويى از عاملان و قاتلان امام حسين عليه السلام ، اندك اندك به سمت قيام امام مهدى عليه السلام و گرفتن انتقام خون شهيدان كربلا توسّط ايشان يا انتقام اُخروى، تغيير يافت. چنان كه ناسزاگويى بر عاملان و قاتلان امام عليه السلام نيز به عقوبت خواهى اُخروى براى آنان ، تنزّل يافت . حافظ رجب بُرسى (٧٤٣ ـ ٨١٣ ق) ، سروده است : ٠ اندوه ها را جز نسيمى برطرف نمى كند؛ نسيمى كه با آن، مردگان زنده مى شوند؛ ٠ ٠ نسيمى نبوى و علوى و مهدوى كه با تنفّسش بيمارِ آسيب ديده، شفا مى يابد. [١] ٠ ابن عَرَندَس (م ٨٤٠ ق) نيز مى گويد: ٠ براى انتقام گيرى[اش] جز رهبرى كه عدالتش شكست دين را جبران كند، نيست. ٠ ٠ ملائكه از هر سو او را احاطه مى كنند ٠ ٠ و اقبال و عزّت و پيروزى، پيش روى اوست. [٢] ٠
[١] أدب الطفّ : ج ٤ ص ٢٤٥: {٠ ما يَكشِفُ الغَمّاءَ إلّا نَفحَةٌ يُحيى بِهِ المَوتى نَسيمٌ نافِحُ ٠} {٠ نَبَوِيّةٌ عَلَوِيَّةٌ مَهدِيَّةٌ يُشفى بِرَيّاهَا العَليلُ البارِحُ[٢] دانش نامه شعر عاشورايى : ج ١ ص ٤٠٠: {٠ فَلَيسَ لِأَخذِ الثّارِ إلّا خَليفَةٌ يَكونُ لِكَسرِ الدّينِ مِن عَدلِهِ جَبرُ ٠} {٠ تَحُفُّ بِهِ الأَملاكُ مِن كُلِّ جانِبٍ ويَقدُمُهُ الإِقبالُ وَالعِزُّ وَالنَّصرُ