٢٨٦١.كامل الزيارات ـ به نقل از ابو حمزه ثمالى، از امام صادق عليه الس: پدر و مادرم فدايت ، اى آقاى من ! برايت مى گريم ـ اى برگزيده خدا و پسر برگزيده خدا ـ و سزاوار است كه بگريم، كه آسمان ها و زمين ها و كوه ها و درياها برايت مى گريند . پس اگر نگريم ، چه عذرى براى آن دارم، در حالى كه حبيبِ پروردگارم، براى تو گريست و امامان ـ كه درودهاى خدا بر آنان باد ـ گريستند و هر چه پايين تر از سِدرةُ المنتهى [١] است تا خاك ، برايت گريست و زارى كرد ؟!

٢٨٦٢.الكافى ـ به نقل از حسين بن ثُوَير، از امام صادق عليه الس: وقتى حسين عليه السلام در گذشت، آسمان ها و زمين هاى هفتگانه و هر چه در آنها و در ميان آنهاست، گريه كردند . نيز هر مخلوق پروردگار ما كه به بهشت و جهنّم مى رود ، و آنچه ديده مى شود و آنچه ديده نمى شود، بر حسين عليه السلام گريستند .

ر. ك: ج ٧ ص ٣٦٥ (بخش نهم / فصل دوم / گريستن آسمان و زمين).

سخني درباره شادي و غم در غير انسان

نقل هاى فراوان و متواتر شيعى و سنّى به دست ما رسيده اند كه نشان مى دهند ـ چنان كه در ماجراهاى پس از شهادت امام حسين عليه السلام در فصل «نشانه هاى آشكار شده» گذشت ـ ماجراى سنگين شهادت ايشان، تأثيراتى در عالم تكوين گذارده است. از اين رو، تأثيرات و خوارق عاداتى اين چنين در نظام طبيعت ، نه تنها با دليل عقلى قابل نفى نيستند، بلكه بى ترديد ، در عالَم خارج ، اتّفاق افتاده اند. روشن است كه شادى و غم و گريه و خنده در غير انسان ، همانند انسان نيست و اگر تحقّق پيدا كند ، مى تواند نوعى تأثير و تأثّر تكوينى باشد . در مورد حيوانات ، اين نكته را بايد اضافه كرد كه : بر اساس قرآن و احاديث ، حيوانات ، درك ويژه اى دارند . ماجراى هدهد و مورچگان در قرآن ، حكايت از درك بالاى حيوانات دارد. بنا بر اين ، درك و تأثّر آنها از ماجراى عظيم عاشورا نيز كاملاً امكان پذير است .

[١] طَبْرِسى مى گويد: از كلبى ومُقاتل، نقل شده كه: «سِدرَةُ المُنتهى (آخرين درخت سِدر)، درختى است در سمت راست عرش، بر فراز آسمان هفتم، كه سرچشمه دانش فرشتگان است». از ابن مسعود و ضحّاك نيز نقل شده است كه: «فرمان هاى خداوند كه از آسمان، بالا مى روند يا از آن، پايين مى آيند، از آن جا صادر مى شوند» .