فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٣٠ - ١ ابن الوزير

١ . ابن الوزير

محمد بن ابراهيم معروف به ابن الوزير(٧٧٥ـ ٨٤٠)، او از تبار علماى زيديه و از بزرگان علماى يمن بود. در صنعا و صعده و مكه دانش آموخت و در پايان عمر به عبادت پرداخت.[١]

ابن حجر مى گويد: او به علم حديث اشتغال ورزيد و بر خلاف روش خانواده اش كه زيدى بودند به تسنّن، گرايش بيشترى داشت.[٢]

شوكانى مى گويد: سخنان او، شبيه علماى پيشين و پسين نيست، بلكه شيوه سخن او شبيه سخنان «ابن حزم ظاهرى» و «ابن تيميّه» است و او در شمار علماى زيدى است كه هرگز مقلد نبودند و دين خود را با بدعت هايى كه در هيچ مذهبى از آن نيست نيالودند.

ابن الوزير، كتابى دارد به نام «ايثارالحق على الخلق»، بررسى اين كتاب، مذاق و روش او را در مسائل كلامى، روشن مى سازد. او مى گويد:

من نويسندگان كتب عقايد را از نظر گذراندم، ديدم همه آنها علاقه مندند كه در همه مسائل، مذهب خود را ثابت كنند(مثلاً اشعرى به دنبال اثبات مكتب خود، و معتزلى دنبال اثبات مذهب خود است) ولى هرگز نديدم مانند كتب فقهى، آراء ديگران را نقل كنند و آنچه كه دليل و برهان آن را اقتضا مى كند بپسندند، در حالى كه كتب عقايد شايسته ترند كه از اين روش پيروى كنند. صحيح است كه حق يك طرفه است ولى اين بدان معنى نيست كه حق در يك