فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٦٢ - نهضتهاى برگرفته از انقلاب امام حسين بن على(عليهما السلام)فصل سيزدهم
ما پيش از آنكه به انقلاب هايى كه به صورت مردمى و خودجوش به پيروى از سالار شهيدان در جامعه رخ داد، اشاره مى كنيم، تحليلى فشرده از انقلاب و قيام امام حسين(عليه السلام) انجام مى دهيم و مى گوييم:
انگيزه زيد بن على در خيزش و قيام چه بوده است؟ دو احتمال در اينجا وجود دارد كه هر دو از نظر ما بى اساس است.
١. انگيزه درونى، او را بر آن داشت كه پرچم انقلاب را به دست گيرد و خارهايى كه در طريق خلافت روييده است، برچيند. بدون توجه به نهضت عموى بزرگوارش حسين بن على(عليهما السلام).
٢. عوامل خارجى او را بر اين كار واداشته است، به سان انقلاب هايى كه از بيرون، سرچشمه مى گيرد.
ولى حق اين است كه او از نهضت حسين بن على(عليهما السلام) الهام گرفته و انقلاب خويش را استمرارى براى انقلاب او مى دانست. نهضتى كه راه ها را بر پيروان حق و جويندگان شهادت، روشن ساخت.
قيام حسين بن على(عليهما السلام) در كربلا از روز نخست، براى مستضعفان و آزارديدگان از ستم بنى اميه، الگو بوده و پيوسته خواسته اند، به پيروى از آن حضرت، به اهداف مقدس او برسند.
سران انقلاب هاى پس از امام حسين(عليه السلام) اين مسأله را دريافته بودند كه نهضت آن حضرت در راه خدا و براى پاسدارى دين و جامعه از هر نوع انحراف و دفاع از حقوق مردم بوده است.
اينك علل و انگيزه هاى قيام حسين بن على(عليهما السلام) را از لابلاى تاريخ بيرون مى كشيم تا روشن شود كه امام(عليه السلام) با قربانى كردن پير و جوان و حتى فرزند