فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٢٣ - ٤ الناصر للحق ابومحمد الحسن بن على (اطروش)
٣ . يحيى بن الحسين بن القاسم الرسّى(امام هادى) (٢٤٥ـ ٢٩٨)
اين شخصيت بزرگ زيدى معروف به امام هادى است كه در سال ٢٤٥ در مدينه منوره چشم به جهان گشود، و در سال ٢٨٠ قيام كرد و با قرامطه و قبيله بنى الحارث درگيرى هاى زيادى داشت. گسترش دعوت او، از يمن فراتر رفت و در مكّه هفت سال به نام او خطبه خواندند. سرانجام با سمّ در ٥٣ سالگى جهان را وداع گفت و در جايگاه خاصّى كه روبروى محراب مسجدى در صعده در يمن ساخته بود، به خاك سپره شد. او پايه گذار دولت زيدى در يمن است و آثار فراوانى دارد.[١]
٤ . الناصر للحق ابومحمد الحسن بن على (اطروش)(٢٣٠ـ٣٠٤)
اگر يحيى بن الحسين معروف به امام هادى پايه گذار دولت زيدى در يمن است، ايشان پايه گذار مذهب زيدى در طبرستان (گرگان) به شمار مى رود. او و محمد بن زيد در جرجان زندگى مى كردند. وقتى محمد بن زيد كشته شد وى به ديلمان (مازندران) رفت كه همگى در آنجا كافر و زرتشتى بودند. از سال ٢٨٧، هفت سال پس از پيروزى امام هادى در يمن، دعوت خود را آغاز كرد و همگان را به اسلام فرا خواند. او آثار علمى چندى دارد كه در منابع زير آمده است.[٢]
سرانجام او در شهر آمل درگذشت و اين حاكى از آن است كه وى در صدد گسترش دعوت خود بوده است.
[١] . سبحانى، جعفر، بحوث فى الملل و النحل، ج٧، ص ٣٩٦ تا ٣٩٧ مراجعه شود.
[٢] . محلّى، حميد بن احمد، الحدائق الورديّة، ج٢، ص ٢٨ـ ٤٠; مؤيدى، التحف شرح الزلف، ص ٧٠ـ ٧٣.