فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٠٨ - بزرگنمايى درباره دانش و فقه زيد
غير دينى نيست. ما در اينجا برخى از توصيف هايى كه درباره زيد انجام گرفته يادآور مى شويم كه همگى نشانه غلوّ و افراط و تجاوز از حدّ است.
تاريخ نگاران، اتفاق نظر دارند كه زيد از پدر خود امام سجاد(عليه السلام) و برادرش امام محمد باقر(عليه السلام)دانش را فرا گرفته و هيچ يك از آنها اين را انكار نكرده اند و از دانشگاه امام باقر(عليه السلام) ده ها محدّث و فقيه و متكلم برخاستند كه داراى مقام رفيعى بودند. ولى برخى كه مى خواهند از مقام و موقعيت امامان معصوم بكاهند و بر اثر حسدورزى بر آنان، و يا پيروى از احساسات مى خواهند زيد را بر امام باقر(عليه السلام)برترى بخشند، مى گويند:
١. زيد قرآن را به گونه اى آموخت كه امام باقر(عليه السلام) نياموخته بود! در اين هنگام كسى از گوينده سؤال مى كند: بر چه اساسى اين سخن را مى گويى؟ او در پاسخ مى گويد: زيرا زيد خود قرآن را فرا گرفت و به فهم قرآن دست يافت ولى ابوجعفر ـ امام باقر(عليه السلام) ـ آن را از دهان مردم فرا گرفت.
سائل در پاسخ گفت: چگونه اين را مى گويى در حالى كه ابوجعفر شكافنده دانش پيامبران، و رهبر شيعيان در زمان خود بود.
او در پاسخ مى گويد: من اهل بيت خود را مى شناسم و برتر از زيد بن على سراغ ندارم، و همه كمالات براى او فراهم آمده بود، و همه نيكى ها در او گرد آمده بود و حق درباره او به كمال رسيده و كسى بر او برترى نمى جويد مگر آن كه حق او را سرنگون مى سازد.[١]
[١] . السياغى، الروض النضير، ج١، ص ١٠١. جاى تأسف است كه ديلمى در «مشكاة الانوار» اين نوع تمجيد و تعريف را به عبدالله بن محمد بن على (بن حنفيه) نسبت مى دهد و مؤلف «الروض النضير» از او نقل مى كند.