فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٩٧ - امام نخست ـ اسماعيل بن جعفر صادق(عليه السلام) (١١٠-١٤٥)

آمدند. امام صادق(عليه السلام)، پارچه را از روى صورت اسماعيل برداشت آن گاه به داوود رقّى گفت: او زنده است يا مرده؟ پاسخ داد: مرده است. سپس حضرت، هر يك از ياران خود را دعوت مى كرد. به آنها مى گفت: بنگريد مرده است يا زنده. همگان گفتند: مرده است. سپس حضرت فرمود: او را غسل دهيد و براى دفن آماده سازيد.

پس از دفن، امام صادق(عليه السلام) فرمود: فردى كه او را حنوط كرديم و كفن نموديم و در اين نقطه به خاك سپرديم، كيست؟ همگان گفتند: اسماعيل. امام فرمود: «اللّهم اشهد». آن گاه دست فرزند ديگرش موسى كاظم(عليه السلام) را گرفت و فرمود: او امام برحق است و حق از اوست تا روزى كه خدا وارث زمين و آنچه بر آن است گردد.[١]

از مجموع رواياتى كه در مورد مرگ و تجهيز او وارد شده است، دو مطلب استفاده مى شود:

١. علاقه خاصّ امام صادق(عليه السلام) به فرزندش اسماعيل كه در فراق او واقعاً متأثر شد.

٢. به صورتهاى مختلف، مى خواست به مردم بفهماند كه او در گذشته است، و ديگر در فكر امامت او نباشند.

با اين عمليات مختلف كه حضرت درباره درگذشت او انجام داد، مع الوصف نويسندگان اسماعيلى، مدّعى شدند كه كار امام(عليه السلام) يك نوع صورت سازى بوده كه خلفاى عباسى متوجه او نشوند، زيرا وى، در نشر مذهب