فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٤٠ - آيا زيد مذهب فقهى خاصّى داشت؟

در استنباط احكام فرعى به سان ابوحنيفه و يا شافعى، مذهب خاصّى داشت كه بعدها به ارث برده شده؟ يا اين كه فقط زيد در پرتو يك رشته روايات، فتوا مى داد بدون اينكه در اين مورد مذهب و مسلكى غير از ديگر ائمّه اهل بيت(عليهم السلام)داشته باشد؟

بررسى زندگانى زيد بن على حاكى از آن است كه او يك انسان عابد و زاهد و مأنوس با قرآن و شيفته عبادت و پرستش بود، و در زادگاه خود(مدينه) از والد خود، امام سجاد(عليه السلام) و برادر بزرگوارش امام باقر(عليه السلام)احاديثى را آموخته بود و احياناً از تابعان نيز احاديثى را شنيده بود، زادگاه او در آن روز، مركز مذاهب فقهى نبود كه بتواند در آن زادگاه يك مذهب فقهى جداى از ديگر مذاهب پى ريزى كند.

زيد، گاهى مدينه را به جبر و اضطرار و احياناً به صورت اختيار ترك گفته و بيشترين هدف در سفرهاى او به شام و عراق، آماده سازى مسلمانان براى خاتمه دادن به حكومت ظالمان و ستمگران بوده است و هرگز فرصت آن نبود كه در عراق، دروسى از ديگران بياموزد تا پايه هاى مكتبى را پى ريزى كند. آنچه مى توان گفت: زيد، يك فرد عالم به كتاب خدا و احاديث نبوى بوده و از اين طريق مردم را به تكاليف شرعى آشنا مى ساخته است، و امّا اين كه از خود يك مسلك فقهى با ويژگى هاى خاص، پى ريزى كرده باشد هرگز چنين فرصتى را نداشته است.