فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣١٩ - انشعاب در اسماعيليه(دروزيّه)
انشعاب در اسماعيليه (دروزيه)
تا زمان امامت «حاكم»، گروه اسماعيليه، يك فرقه بودند و هيچ گونه انشعابى در ميان آنان نبود، ولى پس از مرگ حاكم، گروهى به خدايى او اعتقاد پيدا كردند و گفتند او از ديده ها پنهان شده است. آنان گروهى هستند به نام «دروز» كه در لبنان و فلسطين اشغالى و سوريه زندگى مى كنند.
مصطفى غالب مورخ اسماعيلى مى نويسد: حاكم به يكى از پيروان مورد وثوق خود به نام حمزة بن على فارسى ملقب به «درزى» دستور داد كه به سرزمين شام برود و رياست مذهب اسماعيلى را در آنجا به دست بگيرد و پايگاه خود را شهر «وادى التيم» قرار دهد زيرا خبرهايى رسيده كه در ميان فرقه اسماعيلى در آنجا اختلافاتى روى داده است و به او لقب «السيدالهادى» داد.
درزى در وقت كمى بر اوضاع مسلّط شد و وحدت كلمه را ايجاد كرد و دعوت اسماعيلى را گسترش داد. او مدتها در شام بود و به عنوان بزرگ اسماعيليه در شام به سر مى برد، تا آنجا كه وفات امام حاكم، اعلام شد. ولى درزى وفات امام حاكم را نوعى غيبت او تلقى كرد و گفت: ما منتظر بازگشت او از اين غيبت هستيم گروهى با او به مخالفت برخاستند كه معتقد به غيبت نبودند و مى گفتند امامت به امام بعدى منتقل مى شود. و سرانجام پيروان درزى در شام، گروهى را تشكيل دادند كه از آنها به درزيه تعبير مى شود.[١] در حقيقت اين گروه انشعابى از اسماعيليه است هر چند عقايد و آراى آنها در پرده خفا باقى مانده است.
[١] . غالب، مصطفى، تاريخ الدعوة الاسماعيلية، ص ٢٣٨-٢٣٩ .