فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٢٢٨ - ١٢ احمد بن يحيى المرتضى (٧٦٤ـ ٨٤٠)

اين جهان پوشيد. آثار فراوانى از ايشان به جاى مانده كه برخى از آنها به چاپ رسيده است:

١. البحر الزخار الجامع لمذاهب اهل الامصار، كه در ٧ جلد و جلد نخست به عنوان مقدمه چاپ شده است. يك بار در سال ١٣٦٨هـ .ق به صورت ناقص و بار ديگر در سال ١٣٩٣هـ .ق به صورت كامل چاپ شده است.

٢. الازهار فى فقه الأئمّة الأطهار، اين كتاب از منابعى است كه مفتيان زيديه بر آن، اعتماد كامل دارند. از آثار معروف او، طبقات المعتزله است و او در اين كتاب، اعتزال و اسلام را دو روى يك سكه مى شمارد و براى معتزله تا عصر خود ١٢ طبقه ذكر كرده است.[١]

١٣ . المنصور بالله قاسم بن محمد على (٩٦٧ـ١٠٢٩)

او مؤلف كتاب هاى «الاساس» و«الاعتصام» است و در سال ١٠٠٦ مردم را به امامت خود، دعوت كرد و با جهاد و اجتهاد خود، فقه را احيا نمود و در سال ١٠٢٩، در سن ٦٢ سالگى از دنيا رفت.

اينها شخصيت هاى علمى و برجسته مذهب زيدى هستند كه ما در اين جا به اختصار از آنها ياد كرديم. مسلّماً بعد از اينها شخصيت هايى آمده اند كه در عين زيدى بودن گرايش هاى خاصى داشته اند و ما براى آنان فصل جداگانه اى را گشوديم.