فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٥٦ - اصطلاحات و مراتب امامت نزد اسماعيليه
مانند ايوانف روسى و چند نفر ديگر آنها را منتشر ساختند و سپس دو نويسنده عرب اسماعيلى يعنى عارف تامر و مصطفى غالب با تلاشهاى بسيار، عقايد اسماعيليه را شرح كردند و توضيح دادند و تا حدودى از پيچيدگى آنها كاستند. هر چند اين دو نويسنده نيز اختلافاتى در برداشتهاى خود دارند.
اصطلاحات و مراتب امامت نزد اسماعيليه
امامت در نزد آنان درجات، اقسام و انواع مختلفى دارد. ما در اينجا برخى اصطلاحات مربوط به امامت را در اسماعيليه ياد آور مى شويم:
ـ امام مقيـم
ـ امام اسـاس
ـ امام متـمّ
ـ امام مستقر
ـ امام مستودع
ـ امام مستور
گاهى هم دو درجه ديگر يعنى «امام قائم بالقوه» و «امام قائم بالفعل» را برآن مى افزايند عارف تامر مى نويسد: اين درجات، مدتهاى طولانى نزد محققان ناشناخته بوده است. اينك ما به شرح آنها مى پردازيم:
امام مقيم
او كسى است كه رسول ناطق دوره بعد را تعيين مى كند و عهده دار تربيت و تعليم و حفاظت و يارى او تا رسيدن به مقام ناطقيت است. مرتبه چنين شخصى