فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٩١ - طهارت پايه دوم

طهارت و پايه دوم

مؤلف «تأويل الدعائم» مى كوشد حدث و طهارت را در ظاهر و باطن گسترش دهد; و مى رساند كه حدث ظاهرى، طهارت ظاهرى لازم دارد و حدث باطنى، طهارت باطنى را; مى گويد اگر نمازِ انسان مُحدِث پذيرفته نيست و وضو حدث ظاهرى را از بين مى برد، همچنين دعوت داعى (دعوتگر) در صورتى مؤثر مى افتد كه پذيرنده دعوت از درون از گناه و باطل دورى بجويد و اگر تنها در زبان دورى كند، دعوت مؤثر نخواهد بود مگر اينكه توبه كند و تبرى بجويد و پاك گردد.[١]

و نيز وى نماز را به پذيرش دعوت، تشبيه مى كند و پاكى از گناه را بسان وضو جلوه مى دهد كه هر دو (وضو و پاكى در گناه) طهارت بخش ظاهر و باطن است; او مى گويد غائط و كفر در يك درجه قرار دارند، غائط با آب پاك مى شود، كفر هم با ايمان به خدا.

او مى گويد بول و شرك همسانند، هر چند شرك داراى درجات گوناگونى است، بول با آب پاك مى شود، شرك هم با توحيد خدا و ردّ هر نوع ضدّ و نظير براى خدا;

باد معده و روده كه از مخرج بيرون مى آيد با نفاق همسو هستند، براى حدث ظاهرى از آب استفاده مى شود، و براى پاك كردن دل و جان از نفاق بايد از توبه و دورى از آن بهره گرفت به شرط اين كه انبياء و اولياء و امامان دين را تصديق كند.[٢]