فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ٣٨٩ - كتاب الولايه پايه نخست

محمد، دو كار را انجام داده است:

١ . كتابى به نام «دعائم الاسلام» دارد كه در دو جلد چاپ شده و شامل ٣٣ باب در ابواب فقه و ظواهر شريعت است.

٢ . كتابى ديگر نوشته و كوشيده است تا در آن تأويل باطنى همه احكام را بياورد و آن را «تأويل الدعائم» ناميده و تنها يك جلد آن را به پايان برده است، ولى پيش از تكميل جلد دوم، از دنيا رفته است.

داعى نخشبى نيز كتابى به نام «المحصول» در فلسفه مذهب دارد و پس از وى ابوحاتم رازى كتاب «الاصلاح» را نوشته كه در آن با سخنان گذشتگان به مخالفت برخاسته، سپس ابويعقوب سجستانى، استاد كرمانى بخشى را تأييد كرده و با ابوحاتم مخالفت كرده است. ولى در پايان، كرمانى نوشته است ميان سخنان استادِ خود و ابوحاتم سازگارى ايجاد نمايد.[١]

كتاب الولايه (پايه نخست)

در كتاب «تأويل الدعائم» از امام باقر(عليه السلام) نقل شده است: «اسلام بر هفت پايه استوار است: ١ـ ولايت كه از همه بالاتر است و با آن و با ولىّ، بقيه پايه ها شناخته مى شوند. ٢ـ طهارت، ٣ـ نماز، ٤ـ زكات، ٥ـ روزه، ٦ـ حج، ٧ـ جهاد».

بعد وى به تأويل آنها مى پردازد و مى گويد: مَثَل ولايت، آدم(عليه السلام) است كه خدا به او ولايت دارد و فرشتگان را فرمود تا بر او سجده كنند، و سجده، همان فرمانبردارى و ولايت است.