پاپی، از بخشهای شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان. نام این بخش برگرفته از نام ایل پاپی(ه‌ م)است. بخش پاپی با حدود ٤٠٠‘١ کم‌ ٢ وسعت، در جنوب خاوری شهرستان خرم‌آباد قرار گرفته، و مرکز آن شهر سپید دشت است. این بخش ٥ دهستان به نامهای کشور، سپیددشت، چم‌سنگر، تنگ‌هفت و گریت، و ٢٠١ آبادی مسکونی دارد(جغرافیا...، ٢/١٠٩٤؛ نشریه...، ٥٣؛ سرشماری، نتایج، پانزده؛ نامه...).
بخش پاپی از شمال به شهرستان دورود و بخشهای مرکزی و زاغه از بخشهای خرم‌آباد، از جنوب به استان خوزستان، از خاور به بخش رَزوماهر و از بخشهای الیگودرز، و از باختر به بخش مرکزی خرم‌آباد و شهرستان پل دختر محدود است(همانجا).
پاپی منطقه‌ای کوهستانی است و با وجود کوههای بلند و ارتفاع بسیار و جنگلهای انبوه، آب و هوایی ییلاقی دارد. بسیاری از گذرگاههای آن در زمستان با ریزش برف مسدود می‌گردد. آب و هوای سردسیری پاپی محیط بسیار مناسبی را برای زندگی عشایر کوچنده‌ای که زمستانها را در اطراف اندیمشک و در بخش الوار گرمسیری سپری می‌کنند، فراهم آورده است(ایزدپناه، ٣/١٥٩-١٦٠).
کوههای بخش پاپی که بیش از دوهزار متر ارتفاع دارند، اینهاست: تاف و هشتاد پهلو در دهستان کشور؛ کَلا، شَبران، شبان‌کُش، دیرو، دارنماز، رَگ‌سِریجه در دهستان گریت؛ گُداخِر، گِروه، گریوه و لاوه در دهستان تنگ‌هفت(فرهنگ جغرافیایی کوهها...، ٢/٢٠٤، ٢١٥، ٢١٨، ٢١٩، ٢٢٧، ٢٣٣، ٢٣٨، ٢٣٩، ٢٤٢، ٢٥١). بیشتر این کوهها از جنگلهای انبوه بلوط، زال زالک، گلابی و انگور جنگلی پوشیده است(ساکی، ١٩٧؛ ایزدپناه، ٣/١٥٨-١٥٩).
در بخش پاپی چندین رودخانۀ فصلی و دائمی جریان دارد. رودخانۀ سِزار، یکی از شاخه‌های عمدۀ رودخانۀ دز مهم‌ترین آنهاست. آب سرخ(سرخاب)، شصت ماهرو، آب و اسک، آب مأمون و آب زز و شباندر از دیگر رودخانه‌های این بخش است که همگی به رودخانۀ سزار می‌ریزند(نک‌: فرهنگ جغرافیایی آبادیها...، ٩٠، ٣٥٣؛ افشین، ١/٢٩٩-٣٠١، ٣١٣).
گذران زندگی مردم بخش پاپی بر پایۀ کشاورزی، باغداری و دامداری است. کشاورزی در این بخش به دو صورت آبی و دیم رواج دارد. آب مورد نیاز از رودخانه‌ها و چاههای ژرف تأمین می‌شود. گندم، جو و بنشن از محصولات کشاورزی، و انگور، زردآلو و سیب از محصولات باغی آنجاست. دامداری فعالیت اصلی مردم پاپی است و فرآورده‌های دامی آن شامل لبنیات، گوشت، پوست و پشم است(فرهنگ جغرافیایی آبادیها، ٩١).
بیشتر جمعیت این بخش را افراد ایل پاپی تشکیل می‌دهند(همانجا). جمعیت این بخش در ١٣٧٨ش ٧٤٤‘٢٢ تن بوده است(نامه).
مرکز پخش: در ١٣١٧ش که منطقۀ پاپی به بخش تبدیل شد، روستای «حکومتی» واقع در دهستان کشور به عنوان مرکز آن تعیین گردید. پس از مدتی، مرکز این بخش به ایستگاه «کشور»، و سپس در ١٣٢٥ش به روستای «سپیددشت» منتقل شد. سپیددشت در اردیبهشت ١٣٨١ رسماً به شهر تبدیل گشت و شهرداری آن تأسیس شد(نامه). شهر سپیددشت، مرکز بخش پاپی در°٤٨و´١٣ طول شرقی و°٣٣و ´٢٦ عرض شمالی و در ارتفاع ١٤٢‘١ متری از سطح دریا واقع است(پاپلی، ٣١٤؛ قس: فرهنگ جغرافیایی آبادیها، ٣٥٣). سپیددشت که در گذشته اِسپی‌رَزیل نامیده می‌شده، پس از احداث راه‌آهن سراسری به «سه‌پیچ‌دشت و سپس به «سپیددشت» معروف گردید(همانجا). این شهر در مسیر راه‌آهن دورود به اندیمشک قرار گرفته است و رودخانۀ سزار از کنار آن می‌گذرد. آب‌وهوای این شهر معتدل مایل به گرم و نیمه خشک است(جعفری، ٣/٧٠٩).
براساس سرشماری ١٣٧٥ش، جمعیت سپیددشت ٢٠٨‘٤ تن بوده است(سرشماری، شناسنامه، ١٠).
مآخذ: افشین، یدالله، رودخانه‌های ایران، تهران، ١٣٧٣ش؛ ایزدپناه، حمید، آثار باستانی و تاریخ لرستان، تهران، ١٣٧٦ش؛ پاپلی یزدی، محمدحسین، فرهنگ آبادیها و مکانهای مذهبی کشور، مشهد، ١٣٦٧ش؛ جعفری، عباس، دایرةالمعارف جغرافیایی ایران، تهران، ١٣٧٩ش؛ جغرافیای کامل ایران، وزارت آموزش و پرورش، تهران، ١٣٦٦ش؛ ساکی، علی محمد، جغرافیای تاریخی و تاریخ لرستان، خرم‌آباد، ١٣٤٣ش؛ سرشماری عمومی نفوس و مسکن(١٣٧٥ش)، شناسنامۀ آبادیهای کشور، شهرستان خرم‌آباد، مرکز آمار ایران، تهران، ١٣٧٦ش؛ همان، نتایج تفصیلی؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور(خرم‌آباد)، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ١٣٧٣ش؛ ج٥٨؛ فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ١٣٧٩ش؛ نامۀ بخشداری پاپی، مورخ ٢٥/١٠/٨١، شم‌ ١١٥٠؛ نشریۀ اسامی عناصر و واحدهای تقسیماتی به همراه مراکز، معاونت سیاسی وزارت کشور، تهران، ١٣٨٠ش.
علی‌کرم همدانی