گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٣٩ - ٢/ ٣ دشوار بودن شناخت تفسير و تأويل

قتاده گفت: يعنى هر كس با توشه حلال و شتر و كرايه حلال از خانه‌اش به قصد [زيارتِ‌] اين خانه (كعبه) بيرون رود، در امن و امان است، تا آن گاه كه به خانه‌اش باز گردد.

امام باقر عليه السلام فرمود: «تو را به خدا سوگند مى‌دهم- اى قتاده- آيا مى‌دانى كه گاهى انسان با توشه‌اى حلال و اشتر و كرايه حلال به قصد [زيارتِ‌] اين خانه از خانه خود خارج مى‌شود؛ امّا راهزنان به او حمله مى‌كنند و دار و ندارش را مى‌برند و علاوه بر آن، تا سر حدّ مرگ، كتك مى‌خورد؟».

قتاده گفت: بله، همين طور است.

امام باقر عليه السلام فرمود: «افسوس بر تو، اى قتاده! اگر قرآن را از پيش خود تفسير كرده‌اى، كه هم خودت به هلاكت در افتاده‌اى و هم ديگران را به هلاكت افكنده‌اى و اگر آن را از بزرگان آموخته‌اى، باز هم به هلاكت افتاده‌اى و به هلاكت افكنده‌اى.

افسوس بر تو، اى قتاده! آيه در باره كسى است كه با توشه و مركب و كرايه‌اى حلال به قصد [زيارتِ‌] اين خانه و آشنا به حقّ (مقامِ) ما از خانه خود خارج شود و دلش هواخواه ما باشد، چنان كه خداوند عز و جل فرموده است: «پس دل‌هاى برخى از مردم را به سوى آنان گرايش ده»[١].[٢] او (ابراهيم عليه السلام) [در اين دعايش‌] خانه (كعبه) را قصد نكرد، وگر نه مى‌گفت:" به سوى او". پس به خدا سوگند كه اين دعاى ابراهيم عليه السلام، ما هستيم و هر كس دلش دوستدار ما باشد، حجّ او پذيرفته مى‌شود، وگر نه، نه. آرى، اى قتاده! اگر [حج‌گزار] چنين باشد، در روز قيامت از عذاب جهنّم در امان خواهد بود».

قتاده گفت: به خدا سوگند كه [از اين پس‌] آن را جز اين گونه تفسير نخواهم كرد.

امام باقر عليه السلام فرمود: «واى بر تو، اى قتاده! قرآن را در حقيقت، كسى مى‌شناسد كه‌

[١]. ابراهيم: آيه ٣٧.

[٢]. اين دعا، دعاى ابراهيم عليه السلام است كه خداوند، آن را در قرآن، نقل كرده است.