گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩٩ - ٣/ ٣ آداب لمس قرآن

آن، طلاكارى شده بود و در آخر آن نيز يك سوره با آب طلا نوشته شده بود،[١] به امام صادق عليه السلام نشان دادم. ايشان، به چيزى از آن، جز به نوشتن قرآن با آب طلا، خُرده نگرفت و فرمود: «خوش ندارم كه قرآن، جز با مركّب سياه، نوشته شود، چنان كه اوّل بار، نوشته شده بود».[٢]

٣/ ٣ آداب لمس قرآن‌

قرآن‌

«جز پاكان آن را لمس‌[٣] نكنند».[٤]

حديث‌

٢٢٠. امام كاظم عليه السلام: قرآن را بدون وضو و با حالت جنابت، لمس مكن و نسخه‌هاى (/ خطّ) آن را نيز لمس نكن و آن را [به خود] آويزان مكن. خداوند متعال مى‌فرمايد: «جز پاكان، آن را لمس نكنند».[٥]

---

[١]. منظور، تذهيبِ آخر آن مصحف يا تذهيب جلد آن است، همان گونه كه متعارف است. شايد هم‌منظور، تذهيب نام‌هاى سوره‌ها يا نگارش زرّين سوره آخر قرآن باشد و يا كتابتِ علائم حزب‌ها با آب طلا، تا ختم قرائتشان معلوم باشد. احتمال هم دارد كه منظور، تزيين حواشى قرآن با آب طلا و يا طلاكارىِ علائم پايان آيات آن باشد. خدا مى‌داند.

[٢].

عَرَضتُ عَلى‌ أبي عَبدِاللَّهِ عليه السلام كِتاباً فيهِ قُرآنٌ مُخَتَّمٌ مُعَشَّرٌ بِالذَّهَبِ، وكُتِبَ في آخرِهِ سورَةٌ بِالذَّهَبِ، فَأَرَيتُهُ إيّاهُ، فَلَم يَعِب فيهِ شَيئاً إلّاكِتابَةَ القُرآنِ بِالذَّهَبِ، وقالَ: لا يُعجِبُني أن يُكتَبَ القُرآنُ إلّابِالسَّوادِ كَما كُتِبَ أوَّلَ مَرَّةٍ ( الكافى: ج ٢ ص ٦٢٩ ح ٨، تهذيب الأحكام: ج ٦ ص ٣٦٧ ح ١٠٥٦).

[٣]. اشاره به حرمت دست زدن، بوسيدن و رساندن جايى از بدن به نوشته قرآن براى كسى است كه وضو ندارد و طاهر معنوى نيست. گفتنى است برخى مفسّران، مفهوم آيه را و يا لازم معنايى آن را، انحصار فهم قرآن به مطهّرون دانسته و به رواياتى اشاره كرده‌اند.( ر. ك: تفسير الصافى: ج ٥ ص ١٢٩، تفسير آلوسى: ج ٧ ص ١٥٤، الميزان فى تفسير القرآن: ج ١٩ ص ١٣٧.

[٤]. واقعه: آيه ٧٩:« لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ».

[٥].

المُصحَفُ لا تَمَسَّهُ عَلى‌ غَيرِ طُهرٍ، ولا جُنُباً، ولا تَمَسَّ خَيطَهُ، ولا تُعَلِّقهُ، إنَّ اللَّهَ تَعالى‌ يَقولُ: « لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ»( تهذيب الأحكام: ج ١ ص ١٢٧ ح ٣٤٣، بحار الأنوار: ج ٨٠ ص ٢٥٦).