گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧٨ - ٣ جامعيت نسبت به ديگر كتب آسمانى

مظهر تجلى اسم اللَّه اعظم است، پيامبر اسلام، جامع كمالات پيامبران، و كتاب او نيز جامع كتب وحيانى است.[١]

آيات و رواياتى كه بر مُهَيْمِن (مسلّط و مُشْرف) بودن قرآن اشاره دارند، مؤيد اين مطلب اند كه از آن جمله است:

«وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ‌.[٢]

و اين كتاب را به سوى تو به حق فرو فرستاديم، در حالى كه كتاب‌هاى آسمانى پيشين را تصديق مى‌كند و نسبت به آن مسلط و نگهبان است».

در روايتى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله آمده است:

اعطيتُ السُّوَرَ الطِّوالَ مَكانَ التَّوراةِ، واعطيتُ المِئينَ مَكانَ الإِنجيلِ، واعطيتُ المَثانِيَ مَكانَ الزَّبورِ، وفُضِّلتُ بِالمُفَصَّلِ؛ ثَمانٌ وسِتّونَ سورَةً، وهُوَ مُهَيمِنٌ عَلى‌ سائِرِ الكُتُبِ، وَالتَّوراةِ لِموسى‌ وَالإِنجيلِ لِعيسى‌ وَالزَّبورِ لِداوودَ.[٣]

سوره‌هاى بلند، به جاى تورات به من داده شده است، صدتايى‌ها، به جاى انجيل، و دوگان‌ها به جاى زبور. سوره‌هاى تفصيلى [و كوتاه‌] نيز- كه شصت و هشت سوره است-، افزون، به من داده شده است. اين قرآن، حاكم بر ديگر كتاب‌ها [ى آسمانى‌] است. تورات، از آنِ موسى است و انجيل، از آنِ عيسى است و زبور، از آنِ داوود.

در روايت ديگرى آمده است:

واعطيتُ جَوامِعَ الكَلِمِ.[٤]

خدا به من كلمات جامع داده است.

ابن عربى، در شرح اين روايت آورده است كه همه حقايق و معارف به پيامبر صلى الله عليه و آله‌

[١]. ر. ك: شرح فصوص الحكم: ص ١١٥٣- ١١٥٦؛ آداب الصلوة: ص ٣١٠.

[٢]. مائده: آيه ٤٨.

[٣]. ر. ك: ص ٢٩١ ح ١٣١.

[٤]. ر. ك: سنن الدار قطنى: ج ٤ ص ١٤٤ ح ٨.