گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤٨ - يكم آيه حفظ

-/ «لام» در «لَحافِظُونَ».

-/ مقدم شدن كلمه‌ «أَرْسِلْهُ» بر واژه‌ «لَحافِظُونَ» در فقره دوم: «إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ»، در حالى كه بر اساس نقش مفعولى بايد پس از آن قرار مى‌گرفت. چنين تقديمى خود حكايت از نوعى اختصاص و تأكيد دارد.

سه. در اين آيه، به جاى ساختار مفرد از ساختار جمع استفاده شده است كه بر اراده حتمى و همراه با قدرت در تحقق وعده حفظ و صيانت قرآن دلالت دارد.[١] به گفته زمخشرى آن جا كه مقام قدرت و عظمت و نشان دادن هيمنه خداوند است، از ضماير جمع استفاده شده است؛[٢] گويا خداوند مى‌خواهد اعلام كند كه از تمام قدرت و لشكريان خود براى تحقق خواسته‌اش (حفظ و صيانت قرآن) بهره مى‌جويد.

چهار. ميان دو بخش آيه، رابطه‌اى منطقى و گسست‌ناپذير برقرار است: در فقره نخست، بر نزول قرآن از سوى خداوند تأكيد شده است كه آن را بايد نوعى مقدّمه‌چينى و اقامه برهان براى فقره دوم دانست كه در آن، مدعا يعنى حفظ قرآن توسط خداوند ذكر شده است. گويا چنين گفته شده است: ما قرآن را حفظ مى‌كنيم؛ زيرا قرآن از مبدأ علم، حكمت و قدرت الهى نازل شده است. خداوند با احاطه علمى خود، از هر گونه تلاش براى دخل و تصرّف و مقابله با قرآن، آگاه است و به سبب حكمت خود، مصلحت را در حفظ و صيانت قرآن مى‌داند و با قدرت بى انتهاى خويش، همه كوشش‌ها را براى رويارويى با قرآن، بى‌اثر مى‌سازد.

پنج. در اين آيه به صورت مطلق بر حفظ، تأكيد شده است. به عبارت روشن‌تر در فقره‌ «إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ» حفظ قرآن به صورت و حالتى خاص، مقيد نشده است؛ يعنى مثلًا گفته نشده كه خداوند، قرآن را از تحريف از نوع كاستى يا فزونى و هم‌آورد طلبى يا راهيافت تناقض در پى ظهور دستاوردهاى علمى حفظ مى‌كند، بلكه اين امر به‌

[١]. أضواء البيان: ج ٧ ص ٢٨٨.

[٢]. الكشاف: ج ٢ ص ٣٩٠.