گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤٧ - يكم آيه حفظ

يكم. آيه حفظ

صريح‌ترين آيه‌اى كه بر نفى هر گونه تحريف در قرآن دلالت دارد، آيه حفظ است.

خداوند در اين آيه اعلام كرده است كه ما قرآن را فرو فرستاده‌ايم و خود از آن محافظت خواهيم كرد:

«إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌.[١]

ما ذكر را فرو فرستاديم، و ما نگه‌دار آنيم».

نكات مورد توجه در اين آيه براى اثبات مدعا بدين شرح اند:

يك. مقصود از «ذِكر» در اين آيه، قرآن است؛[٢] زيرا در شمارى ديگر از آيات بر اين كتاب آسمانى ذكر اطلاق شده است؛ اما اين احتمال كه مقصود از ذكر، پيامبر صلى الله عليه و آله باشد[٣] علاوه بر اين كه با مفهوم تنزيل، هماهنگ نيست، با سياق آيات نيز ناسازگار است؛ زيرا در آيات قبل از آيه حفظ چنين آمده است:

«وَ قالُوا يا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ‌.

و گفتند: اى كسى كه قرآن بر او نازل شده! همانا تو ديوانه‌اى».

با توجه به اين سياق، «الف و لام» در كلمه «الذِّكْر» در آيه حفظ، «الف و لام» عهد است؛ يعنى از همان ذكر (قرآن) محافظت مى‌كنيم.

دو. در اين آيه، با استفاده از ادات تأكيد، بر صيانت از قرآن تأكيد شده است.[٤] ادوات تأكيد در اين آيه عبارت اند از:

-/ «إنَّ» كه در اين آيه دو بار به كار رفته است.

-/ كاربست ضمير فصل‌ «نَحْنُ» در فقره نخست آيه: «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ».

[١]. حجر: آيه ٩.

[٢]. التبيان فى تفسير القرآن: ج ١ ص ١٨ و ج ٦ ص ٣٢٠؛ تفسير الطبرى: ج ١٤ ص ١١- ١٢.

[٣]. تفسير الطبرى: ج ١٤ ص ١٢.

[٤]. روح المعانى: ج ١٤ ص ١٦ و ج ١٧ ص ١٨٢.