تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٧٥ - قم اولين پايگاه خالص شيعى

حوزه حديثى قم با ديگر حوزه‌هاى حديثى شد و اصطلاح مدرسه حديثى قم را پديد آورد و اين‌گونه است كه نام اين مدرسه هماره با آن بزرگ همراه است.

اين مدرسه حركت رو به كمال خويش را، كه در حدود سال دويست هجرى، آغاز كرده بود، تا سالهاى پايانى سده چهارم ادامه دارد. يعنى در حدود دويست سال مركز حديثى مهم شيعه محسوب مى‌گشت. در طول اين مدت نسلهاى پياپى از دانشمندان محدث شيعى پديد آمده و آثار ماندگارى از خود بر جاى نهادند.

مدرسه حديثى قم نقش مهم و تأثيرگذارى در انتقال معارف حديثى و گره زدن حوزه حديثى كوفه با مدرسه حديثى بغداد ايفا كرد.

حوزه حديثى كوفه در دوران امامان عليهم السلام، مهم‌ترين حوزه حديثى شيعه به شمار مى‌آيد. پيدايش غاليان در آن شهر و دست‌درازى آنان به حديث موجب گشت كه اين حوزه حديثى دچار آسيب جدى شود؛ اين آسيب در مدرسه حديثى قم ترميم شد. محدثان بزرگ و بزرگوار كوفه به قم رفتند و ميراث حديثى خويش را در اختيار عالمان آن سامان قرار دادند. سخت‌گيرى عالمان قم موجب گشت تا متون منتقل‌شده به قم از پيرايه‌ها پيراسته و به متون شفاف وحيانى نزديكتر شود.

جمعيت همگون شيعى در قم، وجود تعداد نسبتاً زياد عالمان و محدثان، دور بودن از تعدى و ظلم خلفاى عباسى، پديدار شدن روحيه دانش‌گسترى و دانش‌آموزى و ... موجب شد تا اين مدرسه روز به روز بالنده‌تر گشته و به سوى كمال و شكوفايى رو كند و در اين دوران نگاشته‌هاى متعدد و گوناگون در آن تأليف شد كه برخى از آنها هنوز نيز بر تارك نگاشته‌هاى حديثى شيعه جاى دارد.

مشهورترين ويژگى عالمان قم نص‌گرايى شديد بود كه براى پرهيز از افتادن در دام اصحاب رأى و نظر و پيراستگى معارف الهى شيعى از معارف غيرمطمئن بشرى صورت مى‌گرفت. مخالفت جدى برخى از عالمان شيعى با نقل احاديث ضعيف گونه‌اى ديگر از مبارزه آنان با مبادى معرفتى غير قابل اعتماد بود.

اهميت اين مدرسه چنان زياد بود كه حسين بن روح، نايب سوم امام مهدى عليه السلام، كتاب التأديب خود را براى بازبينى عالمان اين ديار به اين سامان فرستاد تا آنان نظر