تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٣٥ - ٤ مسندنويسى
در بين زيديه نيز الأمالى الخَميسيَّه و الأمالى الإثنينيه به نگارش در آمد كه گردآورى احاديث خواندهشده يحيى بن حسين شجرى گرگانى (م ٤٧٩ ه) در روزهاى پنجشنبه و دوشنبه است.
٤. مسندنويسى
در اين شيوه احاديث نقلشده از يك راوى در كنار هم و با محوريت او گردآورى مىشوند و موضوع احاديث نقشى در ترتيب آنها ندارد.[١] اين شيوه نگارش در بين شيعيان، كه در گردآورى روايات موضوعمحور بودند و به موضوع آنها اهميت مىدادند، جايگاه چندانى نيافت برخلاف سنيان كه اين شيوه را بيشتر مىپسنديدند.
در اين دوران نمونههايى از مسندنويسى با شيوه خاص شيعى گزارش شده است. تحف العقول را مىتوان نمونهاى از مسندنويسى شيعى برشمرد. ابنشُعبه حَرّانى در اين كتاب روايات پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام را در سيزده باب مرتب كرده است. گفتنى است كه او روايات هر امام را در يك مجموعه گرد آورده است. ترتيب موضوعى احاديث و همچنين نقل روايت امام عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله براى او اهميت نداشته است.
عيون اخبار الرضا عليه السلام نيز نمونهاى از مسندنويسى شمرده مىشود. اين مجموعه تمامى احاديث منقول از امام رضا عليه السلام را دارا است. علاوه بر آن رواياتى را كه درباره امام رضا عليه السلام نقل شده است، نيز جمعآورى كرده است. اينگونه نگارش با مسندنويسى معمول سنيان متفاوت است؛ زيرا آنان روايات يك راوى را در كنار هم گردآورى مىكنند در حالى كه در دو كتاب يادشده روايات يك معصوم و رواياتى كه درباره آن معصوم عليه السلام است، در كنار هم گرد آمده است و هيچ توجهى به راوى حديث نشده است.
گفتنى است در زمانهاى پسين جلالالدين سيوطى (م ٩١١) يكى از نويسندگان اهلسنت، به اينگونه مسندنويسى روى آورد و مسند حضرت فاطمه و برخى ديگر از صحابه را بدين شيوه نگاشت.
[١]. براى آگاهى بيشتر درباره مسندنويسى، به كتاب مسندنويسى در تاريخ حديث تأليف دكتر كاظم طباطبايى و مقاله« مسند و مسندنويسى» نگاشته على مختارى در مجله علوم حديث، ش ٤، صفحه ٤٤ مراجعه كنيد.