تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٨٠ - ٣ نگارشهاى نو

كتاب كافى، مهم‌ترين كتاب حديثى شيعى، نوشته شده و در آن، به اين كتاب، كه تجليگاه فرهنگ شيعى است، حمله شده است.

برخى ديگر از متون ناصحيح كه با حيله‌گرى واضعان به درون كتابهاى حديثى شيعه راه يافته بود و با متون اصيل و فرهنگ شيعى ناهمخوان بود از سوى مخالفان برفراز مى‌آمد و با هوچيگرى و تبليغات، به عنوان فرهنگ شيعى معرفى مى‌شد.

پيدايش اين مسائل، با توجه به موقعيت تفكر شيعى و انقلاب اسلامى در جهان بسيار طبيعى است تأثير شگرف معارف وحيانى شيعى موجب بررسى دقيق و موشكافانه تمامى متون، معتقدات و حتى فرهنگ محلى شيعيان شد. مخالفان انديشه‌هاى شيعى از رهگذر اين فعاليت، بر آن بودند تا ناهمگونى‌هاى فرهنگ و معارف وحيانى شيعه را با ديگر فرهنگ آشكار سازند و هرگونه كاستى در فهم آن را به مردم اعلام كنند.

سؤال، اشكال، اعتراض و تشكيك، پاسخى درخور و شايسته طلب مى‌كرد و عدم پاسخ‌گويى نشانه ضعف تلقى مى‌شد؛ بنابراين، عالمان و پژوهشگران به پاسخ‌گويى مطالب پيشين پرداختند.

خوشبختانه، مبانى دقيق و عميق پژوهشهاى حديثى، كار پاسخ‌گويى را آسان كرده بود. نگارشهاى فراوان در حل مشكلات حديثى، اختلاف و تعارض اخبار، شرح احاديث بلند معرفتى و ... كه برخى تصحيح متون پيشين و برخى ديگر نوپديد بودند، در اين سالها منتشر شد.

نقد حديث و سنجش آن با معيارهاى قطعى‌تر، از ديگر موضوعات مرتبط با حديث بود كه در اين دوران مورد توجه قرار گرفت. نگاه دقيق به احاديث و كوشش در پيراستن متون ناصحيحِ جاى‌گرفته در مصادر حديثى شيعه از ديگر جلوه‌هاى نگاه علمى به حديث بود.

٣. نگارشهاى نو

پديدارى نيازهاى جديد و پاسخ‌يابى از متون حديثى، در اين دوران رونق گرفت. استفاده از ابزارهاى جديد براى دست‌يابى صحيح و سريع به متون حديثى و امكان جستجوى تمام و كامل موجب پديد آمدن تك‌نگاريها و جامع‌نويسى‌هاى جديد گشت.