تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٥٩ - علامه حلى

نكته آخر اينكه تاريخ حديث اهل سنت در سده‌هاى هشتم و نهم بسيار پربار است. برخى از مشهورترين محدثان اهل سنت كه بر نحوه تفكر حديث اهل سنت تأثير گذارده‌اند در اين دوران مى‌زيسته‌اند. حافظ جمال‌الدين يوسف مِزّى (م ٧٤٢ ه) از اين جمله است. او مهم‌ترين رجال‌نگار متأخر اهل سنت است كه كتابش و گزيده‌هاى مختلف آن، از آن زمان تا كنون از مهم‌ترين گروه كتابهاى رجالى اهل سنت شمرده مى‌شود.

شمس‌الدين ذهبى (م ٧٤٨ ه) نيز كتابهاى گوناگونى در رجال، حديث و تاريخ دارد. ابن‌تَيميّه (م ٧٢٨ ه) و شاگردان مكتب او چون ابن‌قَيّم جُوزى (م ٧٥١ ه)، تقى‌الدين سُبكى (م ٧٥٦ ه)، و ابن‌كثير دمشقى (م ٧٧٤ ه) نيز در سده هشتم مى‌زيستند.

آشنايى با برخى از محدثان سده هشتم‌

حديث‌نگاران اين دوره چندان زياد نيستند. بسيارى از آنان نيز به علوم ديگر، مانند فقه، شهره‌اند. مشهورترين آنان علامه حلّى (م ٧٢٦ ه) و شهيد اول (م ٧٨٦ ه) هستند. افراد ديگرى نيز از حديث‌نگاران اين دوره شمرده مى‌شوند؛ افرادى چون حسن بن ابى‌الحسن ديلمى، نويسنده كتابهاى إرشاد القلوب و أعلام الدين، فخر المحققين، مؤلف ثلاثٌ و أربعونَ حديثاً نَبويّاً، سيد حيدر آملى، شاگرد فخر المحققين و نويسنده جامع الأسرار، ابنُ‌مَعيِّه (م ٧٧٦ ه)، استاد حديث و انساب،[١] ابن‌عَتائِقى (اواخر قرن هشتم)، نگارنده شرح نهج البلاغه و چند كتاب ديگر.[٢]

علامه حلّى‌

جمال‌الدين حسن بن يوسف بن على بن مُطهر حلّى، مشهور به علامه حلّى، در سال ٦٤٨ هجرى در حلّه متولد شد. خانواده او از عالمان مشهور حلّه بودند؛ پدر او عالمى فرهيخته و مشهور بود، محقق حلّى دايى او است و برادرش على نيز عالم و

[١]. ر. ك: مفاخر اسلام، ج ٤، ص ٣٢٠- ٣١٠.

[٢]. ر. ك: دائرة المعارف بزرگ اسلامى، مدخل ابن‌عتائقى.