تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٣٧ - شيخ يوسف بحرانى(١١٨٦ - ١١٠٧ ه)

پيشتر گفتيم كه جواز ندانستن تقليد از غيرمعصوم، يكى از مبانى اصلى اخباريان بوده است.

نكته آخر آنكه صاحب وسائل در كتاب گرانقدر خويش، تمامى روايات مربوط به هر فرع فقهى را مطرح كرده، ولى به آيات مربوط به آن موضوع، هيچ اشاره‌اى نكرده است مگر آنكه آيه در ضمن حديثى نقل شده باشد. اين شيوه، برگرفته از نگرش اخباريان به آيات قرآن و تمسك نكردن بدان، بدون استفاده از احاديث اهل بيت عليهم السلام است.

شيخ يوسف بحرانى (١١٨٦- ١١٠٧ ه)

شيخ يوسف بحرانى از گروه فقيهان متتبع اخبارى است. او تلاش دقيق مجتهدان را با گرايش معتدل اخبارى تركيب نموده و مجموعه مناسب و قابل نمونه بردارى را با نام الحدائق الناضره سامان داده است. او در سال ١١٠٧ هجرى در بحرين متولد شد، در ميانه عمر در ايران زيست و در سال ١١٨٦ هجرى در كربلا وفات كرد.

دوران زندگى او دورانى پرآشوب، پرخطر و سراسر گرفتاريهاى شخصى و اجتماعى بود كه اين دوران در بحرين، ايران و عراق گذشت.

بيست سال پايانى عمر ايشان در كربلا سپرى شد و موجب رونق حوزه علمى آن ديار شد. جناب شيخ يوسف بحرانى، تفكر معتدل اخبارى داشت. زبان او پاك و عفيف بود و به گونه‌اى منطقى با مجتهدان و اخباريان رو به رو مى‌شد.

تبيين مبانى نظرى اخباريگرى در مقدمه مفصل ايشان بر كتاب الحدائق الناضره آمده است. ادب سخن، زيبايى كلام، احترام به فقيهان و پرهيز از درشت‌گويى در اين مقدمه بلند، بيانگر سلامت نفس شيخ يوسف بحرانى است.[١]

ايشان با اشاره به تفكر اخبارگراى شيخ صدوق و آراى اصول‌گرايانه شيخ مفيد و سيد مرتضى اين‌گونه تفاوت در اجتهاد را، امرى عادى مى‌شمارد كه به هيچ وجه شايسته نكوهش نيست. صاحب حدائق در ادامه مى‌نويسد:

آوازه اين اختلاف و وقوع اين بى‌پروايى تا زمان صاحب الفوائد المدنيّه، كه خدا با

[١]. مقدمه الحدائق الناضره، ص ١٦٧- ١.