تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٧١ - درآمد

درآمد

سده دهم هجرى دورانى جديد و مهم در حيات سياسى و فرهنگى شيعه است. دوران فترت و ركود در علوم و معارف شيعى به ويژه معارف حديثى، كه پس از نيمه قرن پنجم هجرى آغاز شده بود، در اين زمان پايان يافت و دوره‌اى جديد و سرنوشت‌ساز آغاز گشت. گسترش فعاليتهاى حديثى چون رواج نگارشهاى حديثى و تأليفات پيرامون حديث در زمينه‌هاى مختلف، احيا و تكثير نسخه‌هاى صحيح از متون كهن حديثى، ترجمه حديث به زبان فارسى، نگارش جوامع حديثى گوناگون، نگارشهاى متنوع فقه الحديثى و ... به اين دوران جلوه خاصى بخشيده است.

تحليل جامعه‌شناختى و روان‌شناختى از اين تغيير و تحول ژرف، محتاج به دقتى فراوان و عميق است كه بايد به دور از حُب و بغض و با منطق صحيح تاريخى انجام گيرد.

روشن است كه تلاش عالمان شيعى براى ترويج فرهنگ و باورهاى مذهب تشيّع، در سايه پيدايش حكومت صفوى در ايران و با حمايت آنان انجام گرفته است. نزديك شدن عالمان دينى به دربار و استفاده از امكانات دولتى با شعار شيعى، تحليلها و انگاره‌هايى را در موضوع رابطه دين (مذهب) و دولت پديد آورد كه برخى از آن نظريه‌ها محتاج به نقد، درست‌بينى، درست‌پندارى و سنجش است.

در اين جلسه تصويرى صحيح از وضعيت سياسى، اجتماعى و فرهنگى آن دوره ارائه خواهد شد و از رهگذر آن، تحليلى صحيح و مبتنى بر واقعيتهاى موجود در آن زمان به دست خواهد آمد.