تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٤٠ - علامه مجلسى؛ اخبارى يا اصولى؟

خود را به بدگويى و ناسزا داده و استمداد از قدرتهاى محلى و حتى سنّى براى پيشبرد ديدگاه و رأى، جايز شمرده شده است. به عبارتى ديگر، اخباريگرى در اين زمان به صورت يك فرقه و نه يك تفكر علمى بروز كرده است.

ديگر عالمان اخبارى‌

از ديگر عالمان اخبارى، خواه ميانه‌رو و يا افراطى، به افراد زير مى‌توان اشاره كرد:

سيد نعمت‌الله جزائرى (م ١١١٢ ه)؛

شيخ عبدالله سَماهيجى (م ١١٣٥ ه)؛ او نگارنده كتاب مُنْيَةُ المُمارِسين است و تفاوتهاى كلى و جزئى روش اخبارى و اجتهادى را در چهل ماده بر شمرده است.

شيخ حسن اخبارى (م ١١٨١ ه)؛

ميرزا على اخبارى (م ١٢٧٥ ه. در خرمشهر)؛

ميرزا حسين اخبارى (م ١٣١٨ ه)؛

شيخ عنايت‌الله اخبارى (م ١٣٧٢ ه).

علامه مجلسى؛ اخبارى يا اصولى؟

حيات علامه مجلسى هم‌زمان با رواج تفكر اخباريگرى بود. همچنين ايشان در گرايش به اخبار اهل بيت شهره بودند؛ از اين رو، تصور شده است كه علامه مجلسى (رحمه الله) نيز از پيروان و حتى از سردمداران اين تفكر است.

علاوه بر موارد فوق، قرائن و شواهد زير نيز به اين تصور كمك كرده است و آن را تقويت مى‌كند:

١. پدر علامه مجلسى به اخباريان گرايش داشته و علامه مجلسى نيز شاگرد وى بوده است. از اين رو طبيعى است كه متأثر از پدرش باشد.

٢. مهم‌ترين و بزرگ‌ترين جامع حديثى شيعه، بحار الأنوار، به دست ايشان و در اين دوران نگاشته شده است.

٣. نقد تفكر عقل‌گرايانه و مخالفت با فيلسوفان در آثار علامه مجلسى مشهود است.[١]

[١]. ر ك:« نقد تهافت غزالى»، كيهان انديشه، شماره ١٧، مرداد و شهريور ١٣٦٥، ص ٥٣- ٣٠.