تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٢٧ - فتال نيشابوريو روضة الواعظين

شيخ طوسى بيش از چهل نفر ديگر از محدثان اين ديار را نام برده است.[١] بسيارى از عالمان اين منطقه با عنوان شاگردان و يا غِلمان‌[٢] عياشى توصيف شده‌اند.

٢. نيشابور

نيشابور در سده‌هاى اوليه تاريخ اسلام، يكى از حوزه‌هاى حديثى مشهور سنيّان بود. مسلم نيشابورى، صاحب كتاب صحيح مسلم، و حاكم نيشابورى، مؤلف كتاب المستدرك على الصحيحَين، از مشهورترين محدثان آن ديار هستند. عبور امام رضا عليه السلام از نيشابور و درخواست عالمان آن ديار براى شنيدن روايت از ايشان، بيانگر كم بودن تعصب در ميان محدثان سنى آن ديار است.

محدثان شيعى نيز در نيشابور حوزه درسى داشتند. محدثانى همچون: حَمدان بن سليمان نيشابورى،[٣] على بن محمد بن قُتَيبه،[٤] ابامحمد علوى،[٥] يحيى بن محمد،[٦] شاگرد فضل بن شاذان و استاد ابوعمرو كشى، و مهم‌تر از همه، فضل بن شاذان از اين ديار برخاسته‌اند. خاندان فضل بن شاذان، همچون پدر و فرزندانش، خانواده‌اى مشهور و معتبر از محدثان بوده‌اند. مقبره فضل بن شاذان در نيشابور است.

شيعيان نيشابور آنقدر زياد بودند كه ابراهيم بن عَبدُه از زمان امام هادى عليه السلام به عنوان وكيلى خاص براى آن ديار منصوب شد؛ وى از اصحاب امام هادى عليه السلام بود كه زمان امام مهدى (عجل الله تعالى فرجه الشريف) و غيبت صغرى را نيز درك كرده است.[٧]

فَتّال نيشابوريَو روضة الواعظين‌

ابوعلى محمد بن حسن فتال نيشابورى از محدثان اين ديار در قرن پنجم است. وى در نيشابور و بغداد تحصيل كرد. اساتيد بغدادى او شيخ طوسى و سيد مرتضى‌

[١]. ر. ك: رجال طوسى، ص ٤٠٥ به بعد.

[٢]. غِلمان در لغت جمع غلام به معناى فرزند است و در اينجا مراد شاگردان است.

[٣]. رجال نجاشى، ص ١٣٨.

[٤]. همان، ص ٢٥٩.

[٥]. همان، ص ٤٢٢.

[٦]. همان، ص ٤٤٣.

[٧]. ر. ك: اختيار معرفة الرجال، ج ٢، ص ٨٤٨- ٨٤٦؛ رجال طوسى، ص ٣٩٧ و ٣٨٤.