تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٠٩ - ٢ ظهور شيخ مفيد

موجب اشتهار بيش از پيش اين حوزه حديثى شيعه شد و نام آن را در تفكر شيعى ماندگار ساخت.

هر چند اين دو واقعه در آغاز، هيچ ارتباطى با هم نداشتند، ولى برآيند پديدآمده به وسيله آن دو، نتيجه‌اى بسيار نيكو بود.

١. تصرف بغداد

واقعه اول، تسلط سرداران آل بويه بر شهر بغداد در سال ٣٣٤ هجرى بود. اين اتفاق سبب شد كه تفكر شيعى موجود در شهرِ بغداد رخ بنمايد و قدرت عرض اندام و هماوردى پيدا كند. شيعيان در اين دوران به اقليتى قدرتمند و بااراده تبديل شده بودند. حمايت سياسى آل‌بويه از شيعيان، موجب دلگرمى آنان شد و نگاه ايشان را به آينده‌اى روشن‌تر اميدوار كرد. سال ٣٥٢ هجرى اولين سالى بود كه عزادارى عاشورا و جشن عيد غدير به گونه‌اى علنى و در سطحى وسيع برگزار مى‌شد.

بغداد در فاصله سالهاى ٣٦٧ تا ٣٧٢، كه دوران امارت عَضَدُ الدوله بود، رونق افزون‌ترى يافت. او علاوه بر خدمات فراوان در آبادانى بغداد، عالمان را به تحقيق و پژوهش در رشته‌هاى مختلف تشويق كرد و از اين رهگذر به رشد و اعتلاى دانش كمك فراوان نمود.

٢. ظهور شيخ مفيد

واقعه دوم، تولد نابغه بزرگ شيعى، محمد بن محمد بن نُعمان، مشهور به شيخ مفيد، در سال ٣٣٦ هجرى در عُكْبَرا (منطقه‌اى در شصت كيلومترى بغداد) بود. مدرسه حديثى بغداد مرهون شخصيت، تفكر و اقدامات اين بزرگ‌مرد شيعى است. بدين سبب، زندگى، عقيده و كوشش‌هاى او به تفصيل مورد بررسى قرار مى‌گيرد.

شيخ مفيد در يازدهم ذيقعده سال ٣٣٦ هجرى متولد شد.[١] پدر او معلم بود و به اين سبب او را ابنُ‌المعلِّم ناميدند. وى در كودكى به همراه پدر به بغداد آمد و در حوزه بغداد به تحصيل پرداخت. برخى از مشايخ حديثى او پيش از دوازده سالگى او

[١]. رجال نجاشى، ص ٤٠٢.