تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٧٠ - شيخ عباس قمى(١٣٥٩/ ١٣١٩ ش)

گفتنى است شيوه مرحوم محدّث نورى در اعتماد بر اخبار و گزارشهاى ضعيف در مباحث كتاب‌شناسى و توثيق مصادر نيز بروز دارد؛ بنابراين، شايسته است با ديدى نقادانه بررسى شود. كتاب فصل الخطاب، پُر سر و صداترين كتاب محدث نورى است. اين كتاب دربردارنده مجموعه‌اى از متون ضعيف و بى‌اعتبار شيعه و سنى است كه مى‌توان از آن تحريف قرآن را برداشت نمود. جمع‌آورى اين گزارشهاى بى‌اعتبار، دستاويزى براى مخالفان تشيع براى حمله به باورهاى شيعى شد. گفته شده است كه محدث نورى پس از انتشار كتاب، از نگاشتن آن اظهار نارضايتى كرده و تحريف قرآن را ناصحيح شمرده است.[١]

شيخ عبدالله مامقانى (م ١٣٥١ ه)

او در سال ١٢٩٠ در نجف در خانواده‌اى عالم‌زاده به دنيا آمد و در آنجا تحصيل و تدريس نمود.

بيشتر نگاشته‌هاى او فقهى و اصولى است. مهم‌ترين كتابهاى مرتبط با حديث ايشان عبارت از تنقيح المقال في علم الرجال و مقباس الهداية في علم الدرايه است.

كتاب مقباس الهدايه گسترده‌ترين نگارش شيعى در باب مصطلحات حديث است. مؤلف در اين مجموعه، كه با مستدرك آن در هفت جلد منتشر شده است، تمامى اصطلاحات موجود در علوم حديث را بررسى كرده و نظر اجتهادى خويش را بيان نموده است.

تنقيح المقال نيز يكى از نگارشهاى گسترده در علم رجال و تراجم (سرگذشت‌نامه) است.

كتاب قاموس الرجال، تأليف علامه محمدتقى شوشترى، حاشيه‌اى انتقادى و تكميلى بر اين كتاب است.

شيخ عباس قمى (١٣٥٩/ ١٣١٩. ش)

شيخ عباس قمى در حدود سال ١٢٩٤ قمرى در قم متولد شد. او تحصيلات خود را در قم و نجف به انجام رسانده است. محدث قمى شاگرد خاص مرحوم محدث‌

[١]. براى آشنايى بيشتر، ر. ك: كتابهايى در موضوع تحريف‌ناپذيرى قرآن كه افرادى چون آيت الله معرفت، سيد على ميلانى، رسول جعفريان و فتح‌الله نجارزادگان نوشته‌اند.