تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٦٣ - درآمد

درآمد

حديث شيعه در سده چهاردهم را بايد در دو دوره زمانى بررسى كرد. پژوهشهاى حديثى در نيمه اول اين قرن استمرار حركتهاى حديثى در سده سيزدهم است. فعاليتهاى حديثى اين نيمه با فعاليتهاى سده سيزدهم در نگرش، روش و نوع شباهت زيادى دارد.

نيمه دوم قرن چهاردهم وضعيتى متفاوت دارد. سقوط دولت عثمانى و از هم پاشيدگى مناطق تحت سلطه آن، موجب پديد آمدن كشورهاى كوچك از دل اين امپراطورى بزرگ گرديد. اين كشورها به تقويت باورها و فرهنگ محلى علاقه داشتند. ورود صنعت چاپ به وسيله حروف و سپس چاپ پيشرفته و زيبا سبب فراوانى كتابهاى حديثى و در دسترس بودن آنها گشت. استفاده از متون حديثى و نتايج تفكر و پژوهش عالمان براى عالمان ديگر و مردم عادى بسيار آسان شد.

گسترش سوادآموزى و عموميت يافتن مطالعه و كتاب‌خوانى، زمينه را براى ارتباط مستقيم توده مردم با متون حديثى آماده ساخت. پيشرفت و رفاه پديدآمده در دوران معاصر، اوقات فراغت بيشترى براى مردم فراهم آورد. اين اوقات فراغت، فرصت مناسبى براى مشتاقان معارف وحيانى فراهم ساخت.

عموميت يافتن استفاده از مصادر حديثى، لزوم پديد آوردن شيوه‌هاى جديد در استفاده از متون همانند تلخيص، ترجمه، حاشيه‌نويسى، معجم لفظى و موضوعى، تصحيح متون با روش علمى و مقبول، تك‌نگارى و جامع‌نگارى موضوعى، مستندسازى، پژوهش در علوم پيرامون حديث و ... از شيوه‌هاى نوپديد در استفاده از متون حديثى بود.

اكنون به اجمال، برخى از شيوه‌هاى پيش‌گفته را بررسى مى‌كنيم و سپس به بازگويى فعاليتهاى حديثى دانشمندان اين دوره خواهيم پرداخت.