تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٥٣ - درآمد
درآمد
سده هشتم هجرى، از ديدگاه سياسى و اجتماعى، دورانى مطلوب براى شيعيان محسوب مىشود. برافتادن عباسيان در ميانه قرن هفتم، موجب شد كه سختگيرى حكومت و اهل سنت، كه بيشترِ مردم را در اختيار داشتند، نسبت به شيعيان كمتر شود. تساهل مذهبى كه ايلخانان مغول، همانند هلاكو و جانشينان او داشتند، سبب شد كه شيعيان در آرامش و آسايش نسبى باشند؛ به ويژه آنكه افرادى مانند خواجه نصيرالدين طوسى در دربار مغول حضور داشتند و زمينه تسهيل ترويج تفكر شيعى را فراهم مىكردند.
نسلهاى بعدى پادشاهان مغول، به اسلام گرايش پيدا كردند. غازان خان (م ٧٠٣ ه) اولين حاكم مغول بود كه اسلام را پذيرفت و در سال ٦٩٤ هجرى اسلام را دين رسمى قلمرو حكومت خويش اعلام كرد. او اگرچه مذهب خاصى نداشت، ولى با عقايد شيعيان با عطوفت برخورد مىكرد و حتى گرايش شيعى داشت.[١] آغاز قرن هشتم، با حكمرانى سلطان محمد خدابنده يا الْجايَتُو همراه بود. در زمان او محدوده تحت سلطه ايلخانان مغول بسيار گسترده بود و نظام حكومتى آنان استقرار يافته بود.
الجايتو در سال ٧٠٣ هجرى به قدرت رسيد. او منازعات مذهبى را نكوهش مىكرد و به بدگويى عالمان هر فرقه نسبت به فرقه ديگر معترض بود.
حضور عالمان شيعى چون سيد تاجالدين آوَجى در دربار او سبب شد كه الجايتو
[١]. تاريخ تشيع در ايران، ج ٢، ص ٦٤٨.