تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٠٦ - علامه محمدتقى مجلسى(م ١٠٧٠ ه)

او در پى آن است كه روايات را از منظر برهان و استدلال توضيح دهد و منطقى بودن شيوه سخن و گويش امامان عليهم السلام را تبيين كند. او در شرح خويش به يافته‌ها و گفته‌هاى ديگران نيز نظر داشته و آنها را نقل و نقد مى‌كند. شرح ملاصدرا در بخشهاى اوليه كتاب كافى از گسترده‌ترين شروح اين كتاب است. او حتى در مباحث سندى نيز به تفصيل سخن گفته است. آرا و نظرات ملاصدرا در كتابهاى ديگر، كه به شرح احاديث كافى پرداخته‌اند، نقد، اثبات و يا رد شده است.[١]

علامه محمدتقى مجلسى (م ١٠٧٠ ه)

او در سال ١٠٠٣ هجرى در اصفهان متولد شد. خاندان او از نسل أبونعيم اصفهانى مؤلف حلية الاولياء هستند. او نزد عالمانى همچون شيخ بهايى و ملا عبدالله شوشترى تحصيل كرد و سپس به نجف اشرف رفت و تحصيلات فقهى و حديثى خود را در آن ديار ادامه داد. او پس از مرگ شاه عباس به اصفهان بازگشت و تدريس و تعليم خويش را در اين شهر آغاز نمود. گسترش حديث‌پژوهى در اصفهان از نتايج فعاليتهاى او است. او در اين‌باره مى‌نويسد:

آنچه از آن جمله بهره اين بى‌بضاعت شده است، آن است كه چون علم اخبار اهل بيت رسالت ... به دليل استيلاى سلاطين جور و ائمه ضلال متروك و منسوخ شده بود ... در احياى مراسم و تبيين معالم آن به نحوى تلاش كردم كه اكنون، بحمد الله، تمامى علوم را نسخ كرده است و اكثر علماى زمان به ترويج و تحصيل آن رو آورده‌اند[٢].

آثار حديثى علامه محمدتقى مجلسى فراوان است؛ زيرا او تمامى كوشش خويش را در اين علم متمركز نمود. افزون بر برخى نگاشته‌هاى رجالى، همانند حاشيه‌اى بر نقد الرجال و شرح مشيخه من لا يحضره الفقيه، آثار او را مى‌توان در سه حوزه جاى داد:

[١]. براى آگاهى بيشتر، ر. ك: رضا استادى،« ده نكته درباره شرح اصول كافى ملاصدرا»، مجله علوم حديث، شماره ١٣؛ نادعلى عاشورى،« ديدگاههاى حديثى ملاصدرا»، مجله علوم حديث، شماره ١٩؛ على نصيرى،« شرح صدر المتألهين بر اصول كافى»، مجله علوم حديث، شماره ٢٤.

[٢]. لوامع صاحبقرانى، ج ١، ص ١٠.