تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢١٢ - علامه محمدباقر مجلسى(م ١١١٢ ه)

مجموعه نگاشته‌هاى او نزديك به شصت عنوان است كه تمامى آنها رنگ حديثى دارند و در موضوعاتى همچون تفسير قرآن، اعتقادات، امامت، تاريخ و سيره است.

البرهان فى تفسير القرآن، مدينة المعاجز، المَحَجّة فيما نَزَل فى القائم الحجَّه، مَعالِمُ الزُلفَى‌، ترتيب التهذيب، حلية الأبرار، غاية المرام و ... از جمله نگاشته‌هاى او هستند. تفكر اخبارى او موجب شده است كه برخى از متون ضعيف يا ناصحيح نيز در برخى از كتابهاى او جلوه‌گر شود. بنابراين، مواجهه با نگاشته‌هاى او بايد با نقد و تيزبينى همراه باشد.

علامه محمدباقر مجلسى (م ١١١٢ ه)

او مشهورترين چهره حديثى اين دوران و تأثيرگذارترين آنهاست. او با استفاده از نيروى تفكر خدادادى و امكانات فراهم‌آمده در دوران صفوى، به تلاش و كوشش در تمامى زمينه‌هاى علمى و عملى در نشر معارف حديثى پرداخت. نگارش كتاب بحار الأنوار، بسترى براى ديگر فعاليتهاى او شد.[١]

مجموع نگاشته‌هاى او نزديك به صد عنوان است كه بيشتر آنها حديثى است. مرآة العقول در شرح كافى، ملاذ الأخيار در شرح تهذيب الأحكام، شرح الأربعين حديثاً، الفرائد الطريفة فى شرح الصحيفه، از جمله كتابهاى او در شرح حديث است.

علامه مجلسى ٧٤ عنوان كتاب و رساله به زبان فارسى نگاشته است كه برخى فقهى و بيشتر آنها حديثى است. ترجمه ادعيه‌اى همچون دعاى كميل، مباهله، سمات، جوشن صغير، زيارت جامعه، شرح دعاى جوشن، ترجمه احاديث مهمى مانند توحيد مفضّل، توحيد امام رضا عليه السلام، حديث عبدالله بن جُندَب، حديث رجاء بن أبى‌ضحاك، حديث ستة أشياء و ترجمه عهدنامه مالك اشتر از ديگر اقدامات حديثى او است.

متون اعتقادى همچون رسالة فى البداء، رسالة فى الجبر و التفويض، رسالة فى الجنة و النار، رسالة فى الرجعة و متون اخلاقى و تاريخى همانند عين الحياة، حق اليقين، حلية المتقين، حياة القلوب، جلاء العيون و ... از جمله نگاشته‌هاى فارسى ايشان است.[٢]

[١]. براى آگاهى بيشتر ر. ك: آشنايى با بحار الأنوار، احمد عابدى.

[٢]. ر. ك: آشنايى با بحار الأنوار، ص ٦٦- ٦٠.