تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٤١ - برخى از محدثان سرشناس اين دوره و آثار حديثى آنان
السرائر، مجموعهاى حديثى فراهم آورد كه با نام مُسْتَطْرَفات السَرائر ماندگار شده است. ابنادريس نواده دخترى شيخ طوسى است و كتابهايى از مجموعه غنى كتابخانه شيخ طوسى را در اختيار داشته كه احاديث آنها را در اين بخش آورده است.
خاندان سيد بن طاووس نيز از جمله عالمان حِلّه هستند. على بن موسى (٦٦٤ ٥٨٩ ه) كه با لقب سيد بن طاووس شهره است، نماد ادعيهنگارى در مجموعه ميراث حديثى شيعى است. برادر او احمد بن موسى (م ٦٧٣ ه) نيز محدثى گرانقدر و در مباحث رجال و نقد حديث صاحبنظر بود. تقسيمبندى چهارگانه حديث به صحيح و حسن و موثق و ضعيف از ابتكارات اوست كه در زمان شاگردش، علامه حِلّى، فراگير شد.
خاندان علامه حِلّى از قبيل پدر، دايى، كه به محقق حلّى معروف است و كتاب شرايع الإسلام را نگاشته است، و فرزند علامه حِلّى، فخر المحققين، از مشاهير عالمان حِلّه هستند. ابنبِطريق، (متوفى اواخر قرن ششم) مؤلف كتابُ العُمده نيز از عالمان حِلّه در اين دوران است.
شهر راوند كاشان از ديگر مناطقى است كه در اين دوران عالمان و مؤلفانى را در خود پرورش داده است. سعيد بن هِبَةُالله مشهور به قطب راوندى (م ٥٧٣ ه)، فرزندش محمد بن سعيد (متوفى اواخر قرن ششم) و فضلالله راوندى (م ٥٧١ ه) از اين جملهاند.
امين الإسلام طبرسى و خاندان او، كه در منطقه بيهق مىزيستند و ساليانى دراز در مدارس آن ديار به تلاش علمى مشغول بودند، هم از عالمان و دانشوران برجسته سده ششم و هفتم هجرى به شمار مىروند.
برخى از محدثان سرشناس اين دوره و آثار حديثى آنان
در بالا به برخى از محدثان و عالمان اين دوره و آثار آنان اشاره كرديم. بعضى ديگر از اين افراد و آثار نيز شايسته يادآورى هستند:
عبدالواحد آمُدى (متوفى نيمه قرن ششم) مؤلف كتاب غُرر الحِكم و دُرَر الكَلِم؛
عمادالدين طبرى (متوفى نيمه قرن ششم) مؤلف كتاب بِشارة المصطفى لِشيعة المرتضى؛