تحولات اجتماعى در اين دوران سريع‌تر از زمانهاى پيشين بود. گرايش اجتهادى زمينه را براى ايجاد رابطه ويژه مجتهد و مقلد آماده مى‌ساخت. اين ارتباط گونه‌اى از نظام اجتماعى خاص را در كنار نظام سياسى حاكم پديد مى‌آورد كه ويژگيهايى منحصر به فرد داشت. اين ارتباط در سالهاى پسين سبب پديد آمدن تحركات اجتماعى، معرفتى و حتى آغازگر انقلاب اسلامى شد. برخى از مظاهر تمدن غرب نيز به تحولات سرزمينهاى اسلامى سرعت بخشيد و بدان يارى رساند. افزون بر گسترش اين ارتباط، پديدار شدن چاپارخانه، تلگراف و چاپ سنگى نيز سه عامل تأثيرگذار در اين زمينه بود.

دو عامل اول، ارتباط بين عالمان و مردم و همچنين ارتباط بين عالمان دينىِ سرزمينهاى دور را فراهم ساخت. اين ارتباط علاوه بر انتقال اطلاعات لازم، موجب پديد آمدن مرجعيت واحد، مثلًا در زمان شيخ انصارى، شد. مرجعيت اعلم و قدرت تأثيرگذارى او بر حوادث سياسى اجتماعى در زمان ميرزاى شيرازى، بروز يافت. در جريان تحريم تنباكو همه از اين قدرت نهفته، كه تازه آشكار شده بود، اطلاع يافتند.

در زمينه مباحث حديثى و معرفتى نيز، انتشار كتاب با استفاده از صنعت چاپ سنگى از اهميتى افزون برخوردار است. بسيارى از كتابها و مصادر معرفتى و حديثى، به وسيله اين صنعت، در ميان توده مردم منتشر شد و تأثيرگذارى متون حديثى را گسترش داد. علم و معرفت فراوانى كه در ساليان دراز در نسخه‌هاى خطى دست‌نويس جمع‌آورى شده بود، در اين سده در اختيار مردم و دانشمندان ديگر قرار گرفت. بسيارى از آثار حديثى كهن و نو، در دوران قاجاريه به چاپ رسيد و در نسخه‌هاى فراوان تكثير شد.

چاپ بحار الأنوار به همت مرحوم حاج محمدحسن كمپانى، امين دارالضرب‌

(م ١٣١٤ ه) از نمونه‌هاى پرافتخار در نشر حديث شيعى است. او با صرف اموال فراوان و با بهره‌گيرى از اساتيد علمى و خوش‌نويسان دوران خويش، اين كتاب عظيم را به چاپ رسانيد و نام خود را جاودانه كرد. شمار كتابهايى كه در اين دوران با استفاده از چاپ سنگى منتشر شده‌اند، بسيار فراوان است.