صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٦٠ - سخت ترين آزمايش الهى
انسانيد. بشر در معرض امتحان است. أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ [١] شما گمان مىكنيد، مردم گمان مىكنند كه همين كه گفتند من مؤمنم رهايشان مىكنند؟ امتحانشان نمىكنند؟ همين كه گفتيد ما آزاديخواهيم رهايتان مىكنند؟ بر مسند مىنشانند تا بفهمند كه راست مىگوييد يا نه و بفهمانند. به مجرد اينكه ادعا كرديد كه من براى اين ملت و براى اين كشور خدمتگزارم، رها مىشويد؟ امتحان خواهيد شد و در امتحان هستيد. از من طلبه تا تمام افراد اين مملكت و تمام افراد بشر و تمام انبيا و اوليا، همه در معرض امتحاناند، به ادعا و گفتار رها نمىشوند. فرموده است كه: «سابقين را ما امتحان كرديم تا اينكه معلوم بشود كى مؤمن است و كى منافق». [٢] همه گروهها، همه مردمى كه در اين مملكت يا در رأس امور هستند، يا در بازار هستند، يا در كشاورزى هستند، يا در كارخانهها هستند، يا گروهكهاى مفسد هستند، همه بدانند كه در محضر خدا هستند و در معرض امتحان. در گفتار، بسيار آسان است كه انسان ادعا كند كه من چه هستم و چه هستم، لكن همان معنايى را كه ادعا مىكند در همان امتحان مىشود. همان شخصى كه مىگويد من بشر دوستم در همان معنا امتحان مىشود. همان شخصى كه مىگويد كه من طرفدار حقوق بشر هستم در همان معنا امتحان مىشود. اگر در آن مقامى كه رسيد، با آن وقتى كه قبل از آن مقام بود هر دو مساوى است و نفسش يك طور است و رياست براى او سنگينى نمىكند؛ اين شيعه على بن ابي طالب است و پيروِ او، و از امتحان روسفيد بيرون آمده. من خجالت مىكشم وقتى كه شماها را مىبينم كه از خوزستان و خرمآباد و از جنوب و از غرب آمدهايد، و آن همه رنج ديدهايد، و آن همه جوانهاى شما شهيد شدهاند، و آن طور خانههاى شما خراب شدهاند. و وقتى كه بياييد در اينجا ببينيد اوضاع،
[١] سوره عنكبوت، آيه ٢
[٢] اشاره است به آيه ١٠١، سوره توبه: «وَ مِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرابِ مُنافِقُونَ وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلى عَذابٍ عَظِيمٍ» آگاه باشيد بعضى از اعراب اطراف مدينه منافقاند و با شما مسلمين خدعه مىكنند و بعضى از اهل شهر مدينه هم منافق و بر نفاق ماهر و ثابتاند و شما از نفاقشان آگاه نيستيد، ما بر سريرت ناپاك آنها آگاهيم و آنان را دو بار عذاب مىكنيم (يعنى در دنيا قبل از مرگ و در برزخ بعد از مرگ) و عاقبت هم به عذاب سخت ابدى دوزخ بازمىگردند.