صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٧٩ - ضعف دولت در عملكرد نامطلوب دستگاههاى اجرايى

سخنرانى [در جمع استانداران سراسر كشور (لزوم مردمگرا بودن مسئولان)]

زمان: قبل از ظهر ١٥ آذر ١٣٥٩/ ٢٧ محرّم ١٤٠١

مكان: تهران، جماران‌

موضوع: نقش مردم در حكومت و لزوم مردمگرا بودن مسئولان‌

حضار: آقايان زواره‌اى و مير سليم (معاونان وزارت كشور) و استانداران سراسر كشور

بسم اللَّه الرحمن الرحيم‌

ضعف دولت در عملكرد نامطلوب دستگاههاى اجرايى‌

من يك مطلب راجع به آقايان استاندارها كه تشريف دارند و عموم استاندارها و عموم ادارت دولتى و عموم كسانى كه در جمهورى اسلامى دست‌اندركار هستند- چه لشكرى، چه كشورى- [دارم‌]. من از زمان احمد شاه تا حالا- اين رژيم زمان احمد شاه- را ديده‌ام. اواخر آن رژيم را و زمان رضا شاه و پسرش را تمامش را تا منتهى شده به حالا. آن چيزى كه اسباب ضعف دولت و جدايى مردم از دولت هستند آن عبارت از كيفيت عمل همه دستگاههاست؛ يعنى يك حكومتى كه در يك جا مى‌رود، در مركز كارهايش را درست كرده بود و رشوه‌هايش را به آنهايى كه بايد بدهد، داده بوده، آنها هم اجازه اينكه هر كارى مى‌خواهد بكند، داده بودند، و هر كارى در آنجا مى‌كرد يا كسى جرأت نمى‌كرد صحبت كند، يا اگر مى‌كرد اثر نداشت. اين انحصار به آن رده بالا نداشت. [در] همه رده‌ها تا آخر، وضع اين طورى بود. در بعضى از اوقات، در بعضى از جاها يك حكومتى كه آن وقت مى‌خواست برود، كه حالا استاندار بوده، از فرض كنيد خراسان مى‌خواست يك كسى برود به حسب اختلاف درآمد در آن جا براى استاندار و براى حكومت، او اجاره مى‌كرد آنجا را، تيول‌ [١] بود. خراسان، تيول مثلًا فلان شاهزاده بود. و چقدر به شاه يا به دستگاه مى‌داد و آنجا را تيول مى‌كرد، و بعد هم آنجا هر كارى‌

[١] تيول: ملك و آب در زمينى كه دولت يا پادشاه به كسى واگذار مى‌كرد كه از درآمد آن زندگى كند و بخشى از آن درآمد را هم به پادشاه يا دولت بپردازد.