صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٤٢٠ - ضرورت كوشش حوزهها در تربيت اشخاصى مهذَّب

دانشگاه، از آن، اشخاصِ شريف بيرون مى‌آيد، و ما مى‌خواهيم همه‌شان شريف باشند.

ضرورت كوشش حوزه‌ها در تربيت اشخاصى مهذَّب‌

فيضيه، اگر تهذيب در كار نباشد، علم توحيد هم به درد نمى‌خورد. «الْعِلْمُ هُوَ الْحِجابُ الْاكْبَرْ» [١] هر چه انباشته‌تر بشود علم، حتى توحيد كه بالاترين علم است، انباشته بشود در مغز انسان و قلب انسان، انسان را اگر مُهذَّب نباشد، از خداى تبارك و تعالى دورتر مى‌كند. بايد كوشش بشود در اين حوزه‌هاى علميه، چه حال و چه بعدها كوشش بشود كه اينها را مهذَّب كنند. در كنار علم فقه و فلسفه و امثال اينها، حوزه‌هاى اخلاقى، حوزه‌هاى تهذيب باشد، و حوزه‌هاى سلوك «الى اللَّه تعالى». شما مى‌دانيد كه مرحوم شيخ فضل اللَّه نورى را كى محاكمه كرد؟ يك معمّم زنجانى؛ [٢] يك ملّاى زنجانى محاكمه كرد و حكم قتل را او صادر كرد؛ وقتى معمّم، ملّا؛ مهذّب نباشد، فسادش از همه كس بيشتر است. در بعض روايات هست كه در جهنم، بعضيها- اهل جهنم- از تَعفُّن بعض روحانيين در عذاب هستند، و دنيا هم از تعفُّن بعضى از اينها در عذاب است.

تا اصلاح نكنيد نفوس خودتان را، از خودتان شروع نكنيد و خودتان را تهذيب نكنيد، شما نمى‌توانيد ديگران را تهذيب كنيد. آدمى كه خودش آدم صحيحى نيست نمى‌تواند ديگران را تصحيح كند؛ هر چه هم بگويد فايده ندارد. كوشش كنند علمايى كه الآن در حوزه‌ها هستند؛ در هر حوزه‌اى از حوزه‌هاى اسلامى كه اين جوانها كه با يك فطرت سالم مى‌آيند، بعد از ده، بيست سال با يك فطرت فاسد بيرون نروند. تهذيب لازم است؛ هم در شما و هم در شما. البته همه، همه ملت و همه انسانها بايد مهذَّب بشوند. لكن تاجر اگر مهذَّب نشد، كارش يك كار گرانفروشى و نمى‌دانم اينهاست كه وقتى همه‌اش را روى هم بگذارند فسادش زياد است، اما يك نفر اين قدرها فساد ندارد.

اما عالِم اگر فاسد بشود، يك شهر را، يك مملكت را به فساد مى‌كشد، چه عالِم دانشگاه باشد و چه عالِم فيضيه، فرقى نمى‌كند. ان شاء اللَّه خداوند تبارك و تعالى، اين قدمى را كه‌

[١] دانش بزرگترين حجاب است‌

[٢] شيخ ابراهيم زنجانى.